درباره
یکی از وظایف کلیدی پژوهشگاه با توجه به اساسنامه خود، پاسخگویی به بخشی از نیازهای پژوهشی و آموزشی کشور در حوزه علوم اطلاعات و فناوری اطلاعات است. در همین راستا، پژوهشگاه با بهرهگیری از توان و امکانات علمی، فنی، و سرمایه انسانی خود و با تکیه بر بالغ بر ۵۰ سال تجربه خود، برگ خدمات مشاوره را طراحی نموده است. اکنون مفتخریم با ارائه خدمات مشاوره و ارائه راهحلهای تخصصی در محل پژوهشگاه و نیز به صورت غیرحضوری، به حل مسائل پژوهشگران و سازمانهای کشور در حوزههای مرتبط با علوم و فناوری اطلاعات کمک نماییم.
خدمات مشاوره و مشاوران
بسیاری از سندها و منابع اطلاعاتِ پیشین و همچنین بخشی از آنها که هماکنون به هر سازمان میرسند، چاپی هستند. ولی رویکرد خدمات اطلاعرسانی در بلندمدت، گذار به آرشیوها و خدمات دیجیتال است. از این رو، باید سندها و منابع اطلاعات چاپی، دیجیتالسازی شوند. فرایندی که نسخهای دیجیتال را از مدارک غیردیجیتال درست میکند، دیجیتالسازی نامیده میشود. دیجیتالسازی را میتوان «تبدیل سیگنال یا کد آنالوگ به سیگنال یا کد دیجیتال (صفر یا یک)» گفت. یکی از روشهای ساخت نسخه دیجیتالِ مدارک کاغذی، تولید تصویر دیجیتال است که اسکن نامیده میشود. پس از اسکنِ مدارک نوشتاری، باید آنها را اُ.سی.آر. کرد تا از تصویر به متن رسید و بتوان آن را به خوبی پردازش کرد.
مشاور
هر نهادی برای انجام کارا و اثربخش مأموریتی که دارد، باید منابع خود را به بهترین شیوه مدیریت کند. یکی از این منابع، « دانش و اطلاعات» است. بخشی از این دانش و اطلاعات در سندهای سازمانی و بخشی نیز دانش نهانِ سازمان است که باید آشکار و مستند شود. مدیریت دانش و اطلاعات به طراحی و پیادهسازی سامانهای برای مدیریت کارا و اثربخش اینگونه اسناد و اطلاعات میپردازد. زمینههایی مانند تولید، فراهمآوری، سازماندهی، ذخیره، بازیابی، و اشاعه اسناد و اطلاعات سازمانی در اینجا هستند که دستاورد آنها؛ به دست آوردن دانش و اطلاعات مناسب، از راه مناسب، برای شخص مناسب، و برای انجام کار مناسب انجام خواهد بود.
مشاور
ایدهها و دستاوردهای پژوهشی و دانشبنیانِ خود را تجاری کنید و از آنها پول بسازید. برای تجاریسازی چند سناریو وجود دارد: نخست تأمین مالی با شما و صفر تا صد کار را هم خودتان انجام دهید. دوم تأمین مالی با سرمایه گذار، ولی صفر تا صد کار را شما انجام دهید. سوم تأمین مالی و کار را با هم انجام میدهیم. در همه این سناریوها، مشاور در کارهای مالی و اداری نیز پشتیبان شماست.
مشاور
قیمتگذاری فرایندی است برای تعیین ارزشی که تولیدکننده در مبادله خدمات و کالا دریافت میکند. قیمتگذاری به میانگین قیمتهای شرکت و ارزش درک شده خریدار از یک کالا یا خدمت در مقایسه با ارزش درک شده محصول رقبا بستگی دارد. هر کسبوکاری با انگیزه و نیت کسب سود، کسبوکاری را راه اندازی میکند. این جاهطلبی را میتوان با روش قیمتگذاری یک شرکت به دست آورد. هنگام تعیین قیمت یک کالا و یا خدمت باید به نکات زیر توجه کرد:
» هویت کالا و خدمات؛
» بهای تمام شده کالاها و خدمات مشابه در بازار؛
» مخاطب هدفی که کالاها و خدمات برای آنها تولید میشود.
» هزینه کل تولید (مواد خام، هزینه نیروی کار، هزینه ماشینآلات، حملونقل، هزینه موجودی و غیره).
» عناصر خارجی مانند قوانین و مقررات دولتی، سیاستها، اقتصاد و غیره.
مشاور
مدیریت بازاریابی فرایند برنامهریزی، اجرا و پیگیری استراتژی بازاریابی یک سازمان است. این شامل طرح بازاریابی، کمپینها و تاکتیکهای مورد استفاده برای ایجاد و پاسخگویی به تقاضای مشتریان هدف برای افزایش سود است. برای اطمینان از تصمیمگیری صحیح، تحقیقات بازار برای درک بازار و تعیین اینکه چه نیازهایی برآورده نمیشوند، یا چگونه میتوان از فرصتهایی که در حال حاضر ارائه نمیشوند، استفاده کرد، ضروری است. تحقیقات بازار شامل تحقیقات رقابتی، جمعیتشناسی، قیمتگذاری و تبلیغات برای جذب مشتری است. برای درک بهتر نحوه انجام مدیریت بازاریابی، لازم است مفاهیم کلیدی تشکیلدهنده آن شناسایی شود. در اینجا مروری بر عناصری است که چارچوب بازاریابی یک کسبوکار را میسازد. بازاریابی حول آنچه چهار P نامیده میشود می چرخد: تولید – محصول (Product)، قیمت (Price)، توزیع (Place) و ترویج (Promotion). چهار P آمیخته بازاریابی هستند که هر برنامه بازاریابی را نگه میدارد. به عبارت دیگر علم نرم روانشناسی را با عوامل فیزیکی سخت ترکیب میکنید تا بر مشتریان تأثیر بگذارید. عناصر روانشناختی آنچه را که مشتری میخواهد آشکار میکند و بر عادات خرید آنها برای انتخاب کالا یا خدمات شما تأثیر میگذارد. عوامل فیزیکی کالا یا خدمات شما را بهتر میکند.
مشاور
سیستمهای پیشنهاددهنده سیستمهایی هستند که با تشخیص نیاز کاربر پیشنهادهایی متناسب را ارائه کرده و به او در تصمیمگیری برای انتخاب موارد مورد نیاز یا مورد علاقه کمک میکنند. به بیانی دیگر، این سیستمها فهرستی رتبهبندی شده از مواردی را که به احتمال زیاد کاربر به آنها نیاز یا علاقه دارد ارائه میکند. این فهرست میتواند بر اساس پیشنهاد کاربران مشابه، تحلیل رفتار فعلی کاربر، شناسایی موارد مشابه با مورد انتخاب شده کاربر و یا ترکیبی از این موارد شکل گیرد. هدف از بکارگیری چنین سیستمهایی در اغلب سامانههای تجاری مانند Amazon, YouTube, Netflix, Spotify, Tripadvisor و IMDb، نگهداشت کاربران فعلی و جذب کاربران جدید، افزایش اعتماد کاربران، افزایش فروش محصولات و یا خدمات و درک بهتر نیازهای کاربران است. همچنین سیستمهای پیشنهاددهنده میتوانند بهگونهای طراحی شوند که مشتریان را به سمت استفاده از محصولات جدید و یا متنوع سوق دهند. بر اساس مطالعه (Batmaz et al. 2019) حوزه فعالیت این سیستمها را میتوان در قالب شکل زیر نمایش داد (منظور از سایر کاربردها در این شکل حوزههایی نظیر سلامت، شغلیابی، تبلیغات، امنیت نرمافزاری و حوزههای اجتماعی است).
مشاور
امروزه داده یکی از ارزشمندترین داراییهای سازمانی محسوب شده و کسب و کار اغلب شرکتهای بزرگ دنیا، دادهمحور طراحی شده است. کسب دانش از داده توسط روشهای دادهکاوی انجام میشود. به بیانی دیگر، دادهکاوی به معنای بررسی و تحلیل دادهها و کشف روابط و الگوهای میان آنهاست و از سه گام اصلی تشکیل شده است: پیشپردازش داده، تحلیل داده و ترجمه نتایج. دادههای دنیای واقعی اغلب کثیف و نامرتب هستند و برای دادهکاوی ضروری است تا تمیز شده و درصورت نیاز به انواع دیگر داده تبدیل شوند. این فعالیت در گام پیشپردازش داده انجام خواهد گرفت. در گام تحلیل، دادهها بر اساس نیاز سیستم پیشنهاددهنده خوشهبندی یا دستهبندی شده و یا قواعد انجمنی و الگوهای پرتکرار آن استخراج میشود. در گام نهایی نیز، نتایج بدست آمده بر اساس نیاز کاربران ترجمه شده و در اختیار آنها قرار میگیرند.
برای این منظور لازم است تا ترکیبی از دانش حوزههای گوناگون نظیر کسبوکار، زبانشناسی، هوش مصنوعی، ریاضیات و آمار، یادگیری ماشین و ... با یکدیگر ترکیب شوند تا امکان استخراج دانش را از حجم انبوده داده فراهم کنند. بر این مبنا، کاربردهای گستردهای را برای دادهکاوی میتوان درنظر گرفت از تحلیل وضعیت فعلی و کشف الگوهای پنهان تا پیشبینی روندهای آینده و پیشنهاد برای بهبود وضعیت فعلی.
مشاور
کلانداده، حجم بزرگی از دادههاست که پردازش آن با پایگاه داده و ابزارهای پردازش و تحلیل معمول شدنی نیست. ارزش نهفته در کلانداده بسیار بالاست و از این رو، همچون یک دارایی ملی و سازمانی شناخته میشود. تحلیل و کاربرد دادهها عاملی کلیدی برای رقابت و رشد سازمانها و همچنین مزیت رقابتی در کسبوکارها، پیشران نوآوری، و دارای تأثیر مثبت اجتماعی است. توانایی واکاوی، بیرون کشیدن اطلاعات، و تصمیمگیری بر پایه کلانداده، از هدفهای کلیدی تحلیل کلانداده هستند. اندازه، گوناگونی، و تغییرات در دادهها از چالشهای بنیادین تحلیل کلانداده بهشمار میروند که چاره آنها کاربرد مجموعهای از فناوریهای کلانداده است. کاربردهایی مانند بخشبندی، واکاوی احساس و دیدگاه، و پیشنهاد محصول بر پایه ویژگی مشتریان و کاربران از کاربردهای کلیدی در این حوزه هستند.
مشاور
هدف از معماری و حکمرانی داده در سازمان پشتیبانی از کسبوکار و ایجاد ارزش افزوده از دادهها است. داده مبتنی بر این نگاه دارای ارزش ذاتی است و یکی از داراییهای اصلی سازمان به شمار میآید. معماری داده به دنبال یک دیدگاه استراتژیک و رو به آینده نسبت به مدیریت داده است. برای این منظور ابتدا نیازمند ترسیم یک چشمانداز استراتژیک در حوزه داده هستیم و سپس به نقشه راهی برای رسیدن به این چشمانداز نیاز داریم. بنابراین معماری داده باید بداند که: دادههای سازمان کجا هستند، جریان دادهها در سازمان به چه صورت است، مدل داده اصلی سازمان کدام است، برنامهریزی برای آینده مدیریت داده در سازمان چگونه است، و چگونه این برنامهریزیها به کسبوکار کمک میکند. از سوی دیگر حکمرانی داده به دنبال تعیین سیاستها، استانداردها، فرآیندها، و نقشها و مسئولیتهایی است که برای مدیریت امروز داده به آنها نیاز داریم. از این منظر، حکمرانی داده یعنی چگونه این سیاستها، استانداردها و نقشها را در حوزه مدیریت دادههای سازمان ایجاد، مستند، بهروزرسانی، رصد و الزام نماییم.
مشاور
بخش زیادی از اطلاعاتی که امروزه در صفحات وب، پایگاههای اطلاعاتی، کتابها، شبکههای اجتماعی و ... موجود است به صورت متن هستند. از آنجا که این اطلاعات به صورت غیرساختارمند (Unstructured) ذخیره و بازیابی میشوند، استخراج دانش از این اطلاعات با استفاده از روشهای مرسوم برنامهنویسی و مدیریت پایگاه اطلاعاتی امکانپذیر نیست. برای این منظور لازم است تا ترکیبی از دانش حوزههای گوناگون زبانشناسی، هوش مصنوعی، ریاضیات و آمار، یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی، دادهکاوی و ... با یکدیگر ترکیب شوند تا امکان استخراج دانش را از حجم انبوده اطلاعات متنی فراهم کنند.با استفاده از متنکاوی در متون علمی، نتایجی مانند شناسایی روندها و الگوهای موجود در متون، دستهبندی مستندات و محتواها، کشف حوزههای موضوعی، پیشبینی و آیندهپژوهی در حوزههای دانشی مختلف، شناسایی و کشف گرایشهای غالب موجود در متون، یافتن متون و مستندات مشابه با یک متن، کشف ارتباطات موجود در متون و ... قابل دستیابی است. با اینحال متنکاوی صرفا مختص محتواهای علمی نیست و کاربردهای فراوانی نیز در متون غیرعلمی دارد که از آن جمله میتوان به تحلیل نظرات کاربران، پاسخگویی به سوالات، خلاصهسازی متون، نمایهسازی مستندات، پیشنهاد محتواهای مشابه و ... اشاره کرد.
مشاور
سالانه پژوهشهای متعددی در حوزههای گوناگون از طریق جامعه علمی در دانشگاهها، پژوهشگاهها، صنعت و نهادهای دولتی و خصوصی انجام میشود. سیاستگذاران نیز علاقهمند هستند تا بر اساس وظایف محول شده در اسناد بالادستی و نیز پاسخ به نیازهای پژوهشی، زمینهساز انجام پژوهش در زمینههای مختلف باشند، با اینحال در بسیاری از موارد شناخت دقیقی نسبت به نیازهای پژوهشی جامعه و نیز توانمندی و موجودی پژوهش در این زمینهها ندارند، به عبارتی عرضه و تقاضای پژوهش در حوزهی مورد نظر که پیشنیاز سیاستگذاری پژوهشی است برای آنها به روشنی مشخص نیست.
تحلیل عرضه و تقاضای پژوهشی، با شناسایی نیازهای پژوهشی موجود در جامعه و مقایسه آن با پژوهشهایی که تا کنون در موضوعات مختلف آن حوزه پژوهشی انجام شده است، ضمن شناسایی و تحلیل روندهای پژوهشهای یک حوزه، کاستیهای پژوهش و نیز حوزههای اشباع شده را شناسایی خواهد کرد و کمک میکند تا با نگاهی دقیق و پس از رصد پژوهشهای صورت پذیرفته، سیاستگذاری مناسبی در مدیریت پژوهش آن حوزه صورت پذیرد. این کار با استفاده از تکنیکهای متنکاوی و دادهکاوی و با تحلیل حجم انبوهی از منابع علمی (مانند پایگاه پایاننامهها و رسالهها، پایگاه مقالات و ...) شدنی است و نتایج آن میتواند نواقصی را که بهرهگیری از نظرات خبرگان یا نیازسنجی از مدیران به دنبال دارد را برطرف کند.
مشاور
با فراگیر شدن دادههای الکترونیکی، کیفیت داده نقشی کلیدی در همه کسبوکارها و سازمانها یافته است. کیفیت دادهها در فرایندهای کاری، تصمیمگیری، و ارتباط و همکاری درون و برونسازمانی نیز ارزش بسیاری دارد. همزمان با تغییر ساختار سیستمهای اطلاعاتی از سلسلهمراتبی و یکپارچه به ساختار مبتنی بر شبکه، منابع داده در سازمانها اندازه و دامنه فزایندهای یافته است. کیفیت دادهها نیز در این فراگرد، پیچیدهتر و چالشیتر شده است. در سیستمهای اطلاعات شبکهای، فرایندها در بدهبستان اطلاعات پیچیدهای درگیر هستند و بیشتر آنها بر پایه دروندادها بیرون از سیستم کار میکنند که از دیدگاه قیاسی ناشناخته هستند. بنابراین اگر کیفیت هر فرایند و درونداد دادهها به آن، کنترل شده نباشد، کیفیت دادههایی که در سراسر سیستم اطلاعات جریان دارند، میتواند به زودی کاهش یابند. از سوی دیگر، سیستمهای اطلاعات شبکهای، فرصتهای تازهای را برای مدیریت کیفیت دادهها فراهم میکنند که از میان آنها میتوان از دسترسی به گستره بزرگتری از منابع داده و توانایی گزینش و مقایسه اطلاعات از منابع گوناگون برای تشخیص و درست کردن خطاها و در نتیجه، بهبود کیفیت دادهها نام برد. از جمله ابعاد کیفیت دادهها میتوان به دقت، جامعیت، ثبات، و بروز بودن اشاره کرد. مدلهای گوناگونی در زمینه کیفیت داده طراحی شدهاند. افزون بر این، در کیفیت داده، حوزههای گوناگون دیگری نیز درگیر هستند که باید به آنها توجه داشت.
مشاور
شناسایی، مستندسازی، انجام، و مدیریت فرایندهای کاری، بر پایه معیارهای هزینه، کیفیت، زمان، و انعطافپذیری در سازمان از کلیدیترین چالشهای مدیران است. بر پایه نگاه مدیریت فرایندهای کسبوکار (Business Process Management: BPM)، سازمان، چیزی جز فرایندهای آن نیست و همه اجزا و روابط سازمانی با نگاه به فرایندهای آن شناختنی هستند.
مستندسازی فرایندهای سازمانی نخستین گام برای بهینهسازی آنهاست. در این گام، چگونگی انجام کارهای سازمان، با کاربرد یک زبان یا ابزار استاندارد مدل میشود. یکی از ابزارهای مفید برای مدلکردن فرایندهای سازمانی، استاندارد «بیپیامان» (Business Process Model and Notation: BPMN) است. این استاندارد مجموعهای از شکلهای گرافیکی را در بر دارد که بر پایه فلوچارت درست شدهاند. هدف کلیدی «بیپیامان» فراهم ساختن مدلی فهمیدنی برای همه کارکنان سازمان است. این استاندارد به آسانی به فرایندهای ماشینخوان تبدیل میشود، بهگونهای که نرمافزارهای مدیریت جریان کار بتوانند آنها را در سازمان به گردش درآورند.
برای مستندسازی فرایندها، نخست فرمها، آییننامهها، دستورعملها، و شرح و نمودار فرایندهایی که باید باشند، بررسی میشود. سپس با یکی از آگاهان سازمان برای شناخت و فهرستسازی فرایندها گفتوگو میشود. گرداوری اطلاعات پیرامون فرایندهای سازمانی، نمودار سازمانی، نقشها و مسئولیتهای کارکنان، گردش کار و اطلاعات میان افراد و میان بخشها، و سامانهها گام بعدی است. بر پایه دادههایی که گردآوری شدند، نگاشت نخست فرایندهای کنونی سازمان به دست میآید. با مصاحبه با آگاهان بیشتر در سازمان، اطلاعات و فرایندهای نگاشته شده، ویرایش میشوند. بهبود فرایندها برای افزایش اثربخشی و کارایی آنها گام دیگر است که با سادهسازی آنها، کنار گذاشتن فرایندهای تکراری، کاهش دوبارگی، و بازطراحی فرایندها و فرمها انجام میشود.
مشاور
محدودیت منابع در دسترس، افزایش جمعیت و رشد نیازها و خواستههای بشر باعث شده که دستاندرکاران عرصه اقتصاد، سیاست و مدیریت جامعه و سازمانها، افزایش بهرهوری را در اولویت برنامههای خود قرار دهند. در این بین سازمانها و موسسات ایرانی نیز با چالشهای عمدهای مواجه هستند که ضرورت نگرش یکپارچه و مناسب به مقوله بهرهوری را ایجاب مینماید. برخی از این چالشها عبارتند از:
الف) کاهش شدید درآمدهای ارزی کشور؛
ب) کاهش بودجه حقیقی دولت؛
پ) واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی؛
ت) افزایش بیکاری؛
ج) تقاضای روزافزون برای خدمات زیربنایی، آموزشی و بهداشتی؛
چ) استهلاک صنایع و ساختارهای کشور؛
ح) افزایش فضای رقابتی در داخل کشور.
در این راستا میتوان با طراحی و توسعه چرخه بهرهوری اقدامات کلیدی زیر را در راستای ارتقاء سطح عملکردی سازمان برنامهریزی و اجرا نمود.
» شناسایی و تدقیق شاخصها و متغیرهای قابل سنجش بهرهوری؛
» شناسایی، تحلیل و ریشهیابی عوامل پیشبرنده و بازدارنده بهرهوری؛
» شناسایی راههای رفع موانع قانونی افزایش بهرهوری؛
» ارائه راهکارهای مناسب برای ارتقاء کمی و کیفی فعالیتها.
مشاور
سیستمهای مدیریت کیفیت به سازمانها کمک میکنند تا با کاربست رویکرد سیستمی؛ فرایندها، منابع، و زیرساختهای بایسته را برای بهبود کیفیت در سازمان فراهم نمایند. همچنین، استاندارد «ایزو 9001» ابزاری سیستمی برای مدیریت کیفیت در سازمانها به شمار میرود که مانند یک چتر همه کارهای مؤثر بر کیفیت محصولات سازمان را در بر میگیرد. رویکرد فرایندی که بنیاد و پشتوانه این استاندارد است، ساخت و گسترش فرهنگ بهبود همیشگی در سازمان را در پی خواهد داشت. در چارچوب اجرای سیستمهای مدیریت کیفیت اندازهگیری و بهبود کیفیت، کاهش اتلاف و ضایعات سازمانی و نیز ارتقاء سطح رضایت مشتریان انجام خواهد شد. مجموعه این اقدامات در نهایت به افزایش سطح تعالی سازمان منجر میشود.
مشاور
امروزه دادههای تصویری رشد زیادی کرده است و به همان نسبت تقاضا برای یک ابزار موثر که بتواند این دسته از اطلاعات را پردازش کند افزایش پیدا کرده است. روشهای یادگیری ماشین به عنوان یکی از مهمترین روشها برای پردازش تصاویر و استخراج اطلاعات از تصاویر استفاده میشود. بعضی از خدماتی که در این حوزه میتواند ارائه شود به شرح زیر است:
» پردازش تصاویر پزشکی: با پیشرفت تکنولوژی تولید تصاویر پزشکی از اعضای بدن، بافت و سلول رشد زیادی کرده است . از این تصاویر برای بررسی سلامت بدن و بافتها استفاده میشود. خودکارسازی فرایند تحلیل این تصاویر به تشخیص و درمان بیماریها کمک زیادی میکند. همچنین پردازش خودکار تصاویر بیولوژی در تحقیقات پزشکی نقش بسزایی دارد.
تصویری از بافت بیضه و خروجی یادگیری عمیق در تشخیص لوله های تولید اسپرم
» بینایی ماشین: با استفاده از روشهای یادگیری ماشین و پردازش تصویر میتوان ماشین و کامپیوتر را با سیستمی مشابه سیستم بینایی و مغز انسان مجهز کرد. از جمله کاربردهای آن در ماشینهای خودکار،در ساخت رباتها، ایجاد شهر هوشمند و ... است.
تشخیص عناصر موجود تصویر با استفاده از کامپیوتر
» بازیابی تصاویر در کتابخانههای دیجیتال: نویسندگان مقالات، از تصاویر برای فراهم کردن کمک بصری برای توضیح بهتر مفاهیم خود بهره میبرند. به همین دلیل موضوع بازیابی اطلاعات از تصاویر به یکی از موضوعات جذاب برای افرادی که در حوزه کتابخانه دیجیتال کار میکنند تبدیل شده است.
مشاور
پژوهشگر در زمینههای زیر اطلاعات لازم را کسب میکند:
» امر پژوهش به لحاظ حقوقی چیست و شخص پژوهشگر در حوزه حقوق دارای کدامیک از حقوق مادی و معنوی بوده، ملزم به کدام تکالیف است و قوانین و مقررات ملی درباره این حقوق و تکالیف چه میگویند.
» اختلافات مربوط به مالکیت فکری ناشی از تدوین و تألیف مقاله، کتاب، پایاننامه و طرح پژوهشی که اخیرآ در دادگاههای عمومی کشور و مراجع اختصاصی مانند داسرای فرهنگ و رسانه و حتی کمیتههای اخلاق و نیز کمیتههای انضباطی دانشگاهها پر شمار شدهاند، چگونهاند و علت طرح آنها بر مبنای حقوق مالکیت فکری و قواانین و مقررات ایران چیست و چگونه باید با آنها رفتار و برخورد کرد تا از سویی احقاق حق شود و از سوی دیگر حقوق قانونی صاحبان آثار تضییع نگردد.
مشاور
شرکتهای دانشبنیان، شرکتهای نوپایی هستند و قوانین و مقررات برای آنها نیز به تازگی به تصویب رسیدهاند. آشنایی ناکافی این شرکتها و مدیران آنها با این قوانین و مقررات که چارچوب کار آنها را روشن میکند، دشواریهای بسیاری را برای این شرکتها در بهرهمندی از امتیازها و مزیتهای قانونی پدید آورده است. ایرانداک آمادگی دارد که با بهرهگیری از استادان و کارشناسان کارآزموده در این زمینه، با مشاوره به شرکتهای دانشبنیان در زمینههای گوناگون مانند تأسیس، معافیتها، محصولات، و اعتراضها و دعاوی، هم کار آنان را آسان سازد و هم به شفافیت قوانین و مقررات و چگونگی انجام آنها کمک کند.
مشاور
هر کار علمی و پژوهشی نیازمند پیروی از ملاحظات اخلاقی است، چرا که بدون پیروی از ارزشهای اخلاقی در این زمینه اعتماد میان اعضای جامعه علمی و همچنین اعتماد میان نهاد علم و جامعه دچار آسیبهای جبرانناپذیری میشود. بنابراین رعایت اصول اخلاقی در پژوهش نقش بسیاری در پیشبرد هدفهای علمی دارد، به گونهای که امروزه گسترش بههنجار نهادهای علمی در جامعه بدون نگهداشت ارزشهای اخلاق پژوهش ناشدنی است. اخلاق پژوهش را میتوان از دیدگاههای زیر بازشناخت:
» ریشههای تاریخی اخلاق پژوهش؛
» مبانی نظری و مفاهیم عملی اخلاق پژوهش؛
» مهارت استدلالورزی در چارچوب نظریهها و اصول اخلاق پژوهش؛
» منابع علمی اخلاق پژوهش؛
» رویکردهای گوناگون در فلسفه اخلاق، فرااخلاق، اخلاق هنجاری، اخلاق توصیفی، و اخلاق کاربردی؛
» ابعاد تصمیمگیری در اخلاق پژوهش؛
» رهنمودهای اخلاق حرفهای و هنجارهای تخصصی و علمی؛
» نظارت اخلاقی از راه نهادهای بررسی اخلاق پژوهش؛
» فرایند گامبهگام تصمیمگیری اخلاقی در اخلاق پژوهش؛
» مشاوره، تهیه، و تنظیم منشورهای اخلاقی در حوزه اخلاق پژوهش.
مشاور
حوزه سنجش تاثیر پژوهشها از علاقهمندیهای پژوهشی اوست. تأثیرگذاری علمی و پژوهشی بر ذینفعان، گروههای هدف، و جامعه نیازمند روشها و ابزارهایی کارآمد است و بدون آنها، این تأثیرگذاری دشوار است. یکی از کلیدیترینِ این روشها رؤیتپذیری است. رؤیتپذیری میتواند تأثیر پژوهش را بیشتر کند، همکاریها را افزایش دهد، عامه مردم را با پژوهش درگیر کند، و موجودیتهای آموزش عالی را کارآمدتر سازد. در این راستا، رؤیتپذیری علمی از سیاستها و برنامههای مؤسسهها و پژوهشگران است. از سوی دیگر، رؤیتپذیری به عنوان سرآغاز بازیگری فعال مؤسسهها در عرصههای ملی و جهانی در نظر گرفته میشود. در این میان، رؤیتپذیری اعضای هیئت علمی و پژوهشگران به عنوان ارکان اصلی مؤسسههای آموزش عالی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. ایرانداک نخستین نهادی است که به مسئلة رؤیتپذیری در کشور توجه کرده و بستری برای افزایش رؤیتپذیری ارائه میدهد.
مشاور
امروزه گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و نفوذ آنها در جامعه، دگرگونیها و پیامدهای فرهنگی، اجتماعی، و اخلاقی گوناگونی را به همراه داشته است. نبود شناخت و ناتوانی در واکاوی ابعاد گوناگون این دگرگونیها و پیامدها، میتواند آسیبهای فردی و اجتماعی و اخلاقی ناگواری را در پی داشته باشد. توان شناخت، واکاوی، و رویارویی با این فناوریها نقشی کلیدی در کاهش این آسیبها دارد. اخلاق فاوا را میتوان از دیدگاههای زیر بازشناخت:
» ماهیت اخلاق فاوا؛
» مبانی نظری و مفاهیم عملی اخلاق فاوا؛
» زمینههای مطالعاتی در اخلاق فاوا؛
» موضوعها و مسائل اخلاقی در اخلاق فاوا؛
» چگونگی رویارویی انتقادیاخلاقی با فاوا؛
» سیر تحول تاریخی و تطور مفهومی اخلاق فاوا؛
» ابعاد تصمیمگیری در مسائل و موضوعهای اخلاق فاوا؛
» مالکیتِ معنوی محصولات نرمافزاری و خدمات الکترونیکی؛
» حریم خصوصی و محرمانگی در اخلاق فاوا؛
» ناشناختگی و گمنامی در اخلاق فاوا؛
» منشورهای اخلاقی در حوزه اخلاق فاوا؛
» تحولات فرهنگی، اجتماعی، و اخلاقی در پیوند با فاوا.
مشاور
سواد اخلاقی گونهای از سوادهای سده بیستویکم است که یونسکو برای پیشبرد مهارتهای اجتماعی و بهروزی در زندگی پیشنهاد کرده است. آموزش این سواد پیوند گستردهای با توسعه اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی دارد. رویکرد سواد اخلاقی همانا بازگرداندن تربیت اخلاقی به نظامهای آموزشی و پژوهشی است. از این رو، مخاطبان آموزش سواد اخلاقی را میتوان گسترهای از دانشجویان، استادان، و پژوهشگران دانست، چرا که پیشنیاز بسیاری از زمینههای اخلاق کاربردی همچون اخلاق پژوهش، برخورداری از مهارتهای سواد اخلاقی است. فراگیران سواد اخلاقی با چیستی مسائل اخلاقی، چگونگی استدلالهای اخلاقی، و تصمیمگیریهای اخلاقی آگاهی مییابند و این فرایند را همچون یک مهارت در کارها و تعاملهای اجتماعی خود بهکار میگیرند. سواد اخلاقی دارای سه بخش کلیدی است: حساسیت اخلاقی (Ethics sensitivity)، مهارتهای استدلالورزی اخلاقی (Ethical reasoning skills)، و پنداشت اخلاقی (Moral imagination).
» حساسیت اخلاقی: شناخت اخلاقی و برخورداری از دغدغههای اخلاقی در کارها و تعاملهای اجتماعی است. حساسیت اخلاقی سه بخش کلیدی دارد:
- توان کشف و تشخیص موقعیتهای اخلاقی؛
- جدیت و هوشیاری در برابر موقعیتهای اخلاقی؛
- تعیین ارزشهای اخلاقی در موقعیتهای گوناگون اخلاقی.
» استدلالورزی اخلاقی: فرایند داوری آگاهانه درباره خوب یا بدی؛ کنشهای انسانی را روشن، ژرف، و سازگار میکند. استدلال اخلاقی سه بخش کلیدی دارد:
- شناخت چارچوبهای نظری اخلاقی گوناگون؛
- ارزیابی اعتبار واقعیت درگیر در موقعیت اخلاقی؛
- ارزیابی ارزشهای درپیوند با موقعیت اخلاقی.
» پنداشت اخلاقی: یک فرایند ترکیبی از احساس و عقلانیت است که با آن، میتوان به موقعیتهایی فراتر از اصول پذیرفتهشده اخلاقی اندیشید.
مشاور
تفکر نقادانه به معنای رویارویی سنجشگرانه و بازاندیشانه (Reflective) و کنشگرانه با محیط و منابع اطلاعات و گرفتن تصمیم و کنش بر پایه آن است. در تفکر نقادانه، آدمی پذیرای بیچون و چرای محیط اطلاعاتی خود نیست و میکوشد اطلاعات را مقولهبندی کند و نظم ببخشد. سپس آن را در چارچوب ساختارهای استدلالی مانند فرضیهها، نظریهها، باورها، یا برای حل مسئلهها به کار میگیرد. در پایان نیز به ارزیابی استدلالها میپردازد و بر پایه آن تصمیم میگیرد و اقدام میکند. ساختار تفکر نقادانه دارای گامهای زیر است:
» رویارویی با اطلاعات (دانش)؛
» پیدایی یا بازیابی ایده، باور، فرضیه، یا راهکار بر پایه اطلاعات (شناخت و مقولهبندی)؛
» تبدیل اطلاعات به استدلال (شواهد) به سود ایده، باور، فرضیه، یا راهکار مسئله (اطلاقپذیری)؛
» ارزیابی استدلالها و بر پایه آن، ارزیابی ایده، باور، فرضیه، یا راهکار با سنجههای استدلال خوب (ارزیابی).
» صدور حکم (رد، پذیرش، یا بازنگری) درباره ایده، باور، فرضیه، یا راهکار (حکم).
این گامها همچون یک چرخه هستند. ایده، باور، فرضیه، یا راهکار پذیرفته شده، در رویارویی با اطلاعات تازه، دوباره به گام دوم (شناخت و مقولهبندی) بازمیگردد و استدلالهای تازه دوباره بررسی میشوند. بنابراین تفکر نقادانه فرایندی از سنجشگری بیپایان است و آدمی همواره باید آماده بازبینی ایده، باور، فرضیه، یا راهکار خود در پرتو اطلاعات و استدلالهای تازه باشد.
تفکر نقادانه در لایههای فردی، خانوادگی، سازمانی، اجتماعی، و حاکمیتی اهمیت بسیاری دارد. تفکر نقادانه از تصمیمگیریها، سیاستگذاریها، و اقدامهای شتابزده، نسنجیده، سطحی، و تکبعدی پیشگیری میکند. تفکر انتقادی با اخلاق نیز پیوندی استوار دارد، به گونهای که کنشهای غیراخلاقی، بیشتر پیامد تفکر غیرنقادانه است.
مشاور
فرایند انجام مشاوره
1. درخواستکنندگان میبایست فرم درخواست خدمات مشاوره را که در زیر هر خدمت قرار دارد را تکمیل نمایند.
2. پس از تایید دریافت درخواست، پژوهشگاه 48 ساعت کاری فرصت دارد تا نسبت به بررسی درخواست اقدام و در صورت پذیرش، درخواستکننده را به مشاور مربوطه وصل نماید.
تماس با ما
اطلاعات تماس
» رایانامه
» 66954756 (021)
از ساعت 7:30 تا ساعت 15:30
» رایانامه
نشانی
خیابان انقلاب اسلامی . خیابان فلسطین جنوبی . خیابان خواجه نصیر . شماره ۱۱
