پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج) صدها هزار پیشینه دارد و از بزرگترین گنجینههای علمی کشور به شمار میآید. بهرهبرداری بهینه از این پایگاه میتواند از راه تحلیل اطلاعات و ارائه بازنمونی از عملکرد علمی و پژوهشی ذینفعان و با داشبوردهای سازمانی انجام شود. پایگاههایی همانند «گنج» نیاز به داشبوردهایی دارند که موسسههای آموزشی و پژوهشی بتوانند از طریق آنها عملکرد علمی و پژوهشی خود را پایش و ارزیابی کنند. این پژوهش با هدف شناسایی نیازمندیهای طراحی داشبورد سازمانی در پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج) انجام شد. برای دستیابی به این هدف، نخست نوشتههای علمی و حرفهای مرتبط با موضوع پژوهش مطالعه و داشبوردهای سازمانی مشابه در ایران و جهان بررسی شدهاند و سپس، با کلیدیترین کنشگران در این زمینه (همانند پژوهشگران، سیاستگذاران، معاونان پژوهشی، و روسای کتابخانههای مرکزی) مصاحبههایی ترتیب داده شد و دیدگاههای آنها به شکلی نظاممند تحلیل و کدگذاری شدند. سرانجام، در یک گروه کانونی، شاخصها و سنجههای به دست آمده اعتباریابی و نهایی شدند. یافتههای پژوهش نشان دادند که شاخصهای مورد توجه اعضای پنل برای پایش عملکرد در هشت دسته فراگیر مورد تأیید اعضا قرار گرفت. این هشت دسته دربرگیرنده شاخصهای کمیت پژوهش؛ کیفیت پژوهش؛ اخلاقمداری؛ دگرسنجی؛ جوایز؛ برونداد برگرفته؛ تجاریسازی؛ و نوع پژوهش بود. بر پایه دیدگاه اعضای پنل، همه شاخصها و سنجهها به جز شاخص اخلاقمداری و سنجه درصد همانندی (همانندجویی) در سطح عمومی میتوانند در دسترس باشند. در شاخص اخلاقمداری، سنجه درصد همانندی (همانندجویی) از دیدگاه اعضای پنل به این دلیل که جنبه عمومی آن اهمیت ندارد، گزارشهای آن لازم است در سطوح بالاتر دسترسپذیر باشد. در پایان نیز مدل مفهومی نیازمندیهای طراحی داشبورد سازمانی برای این پایگاه ترسیم شد. نتایج این پژوهش میتواند به کار طراحان و سیاستگذاران پایگاه اطلاعات علمی ایران «گنج» و همچنین مدیران واسپارگاههای سازمانی در موسسههای آموزشی و پژوهشی گوناگون آید. باید توجه داشت که شاخصهای معرفی شده در این پژوهش به خودی خود نمیتوانند دید درست و دقیقی درباره ارزیابی موسسهها به دست دهند و تفسیر و توضیح نتایج آنها باید در کانون توجه باشد.
رجبعلی بگلو، رضا، بهروز رسولی، و زهرا رجبعلی بگلو. 1400. شناسایی نیازمندیهای طراحی داشبورد سازمانی برای پایش عملکرد پژوهشی مؤسسههای آموزشی و پژوهشی ایران در پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج). تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
