به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» در نشست 344 شورای پژوهش که دوم مهرماه 1398 برگزار شد، طرح پژوهشی «بررسی موتور جست‌وجوی گنج به منظور بهبود بازیابی اطلاعات در زبان فارسی» توسط دکتر مرضیه زرین‌بال، عضو هیئت‌علمی پژوهشکده فناوری اطلاعات و با نظارت دکتر آزاده محبی به پایان رسید.

بازیابی اطلاعات به معنای یافتن محتوایی با طبیعت غیرساخت­‌یافته (معمولا متن) از مجموعه­‌هایی به‌­ منظور برآورده ساختن نیاز(های) اطلاعاتی کاربران است. با بهره­‌گیری از روش­‌های بازیابی اطلاعات موجود در ادبیات پلتفرم­‌های متن­‌باز متعددی طراحی شده­‌اند. کتابخانه آپاچی لوسن و موتور جست‌و‌جوی آپاچی سولر از این نوع پلتفرم­‌ها هستند. سامانه گنج نیز به منظور جست‌و‌جو در اسناد و مدارک ذخیره شده در پایگاه داده خود، از این کتابخانه و موتور جست‌وجو به عنوان هسته اصلی فرآیند بازیابی اطلاعات استفاده می­‌کند. علی­رغم کاربردهای گسترده، سولر دارای کاستی­‌هایی بوده، تاکنون نیز هیچ­گونه پژوهشی در زمینه شناسایی و واکاوی این کتابخانه و موتور جست‌و‌جو در ایرانداک انجام نشده و تنها عملکرد رابط کاربری آن و مشکلات موجود بررسی شده است. لذا علی­‌رغم ضرورت بررسی کارایی رابط کاربری گنج، تازمانی که هسته اصلی آن (خصوصا با تمرکز بر زبان فارسی) بررسی و اصلاح نشود نمی­‌توان انتظار داشت عملکرد سامانه مطلوب باشد. لذا ضروری بود تا با بررسی محدودیت­‌ها و مشکلات موجود در روش‌­های مورد استفاده در موتور جست‌و‌جوی آپاچی سولر (از منظر بازیابی اطلاعات) دیدگاهی کلان نسبت به آن در ایرانداک ایجاد شود تا از این طریق بتوان پیشنهادهایی به منظور ارتقا عملکرد هسته اصلی فرآیند بازیابی اطلاعات سامانه گنج ارائه داد. بر این اساس، طرح پژوهشی با عنوان «بررسی موتور جست‌و‌جوی گنج به منظور بهبود بازیابی اطلاعات در زبان فارسی» انجام شده است. در این طرح دانش فنی درمورد این موتور جست‌وجو و روش­‌های مورد استفاده آن کسب شده و راهکارهایی به منظور ارتقا نتایج بازیابی در زبان فارسی و در سامانه گنج ارائه شده است. راهکارهای پیشنهاد شده در قالب دو دسته راهکارهای نیازمند پژوهش و راهکارهای فنی و عملیاتی دسته‌بندی شده‌اند.