دانشجویان به عنوان پژوهشگران به منابع ارزشمند مرتبط با رشتههایشان نظیر پایاننامهها و رسالهها نیاز دارند. مؤسسات آموزشی و پژوهشی باید از دسترسی آزاد حمایت نمایند تا اطلاعات به آسانی برای پژوهشگران، دانشمندان و دانشجویان در دسترس باشند. با این وجود، برخی از مراکز آموزشی و پژوهشی از در دسترس قراردادن پایاننامهها و رسالههای خود خودداری میکنند و دلایل متنوعی را برای این عدم دسترسی اعلام میدارند. این پژوهش، با شناسایی این دلایل سعی در رفع آنها دارد. بدین منظور ابتدا با توجه به نتایج پژوهشهای پیشین سیاههای از عواملی که بر دسترسی آزاد بر پایاننامه و رسالهها تاثیرگذار هستند استخراج میشود. سپس، به منظور تکمیل و نهایی نمودن سیاهه مذکور، میزان تأثیر این عوامل توسط روش دلفی و با ابزار پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است. پانل دلفی در این پژوهش متشکل از 14 عضو هیأت علمی مؤسسات آموزشی و پژوهشی شهر تهران است که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که عواملی نظیر قوانین و مقررات، تاثیر اجتماعی، فناوری اطلاعات، اعتبار نویسنده، مشاهدهپذیری، آگاهی ادراکی، نگرش نسبت به دسترسی آزاد، خودباوری در انتشار دانش، کنترلپذیری، سازگاری ادراکی و فرهنگ بر دسترسی آزاد به پایان نامهها و رسالهها تأثیر دارند.
شیرانی، فرهاد، هانیه هدائی، و لیلا نامداریان. 1399. توسعه راهکارهایی برای دسترسی آزاد به تماممتن پایاننامهها و رسالهها در بافت موسسات آموزشی و پژوهشی ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 36 (2): 358-389.
