طرح پژوهشی «بررسی دیدگاه مؤسسههای کاربرِ سامانة ملی ثبت پایاننامه، رساله، و پیشنهاده در زمینة چگونگی اشاعة فرادادهها، دادهها، و متنِ آنها» به پایان رسید
طرح پژوهشی دکتر سیروس علیدوستی با نام «بررسی دیدگاه مؤسسههای کاربرِ سامانة ملی ثبت پایاننامه، رساله، و پیشنهاده در زمینة چگونگی اشاعة فرادادهها، دادهها، و متنِ آنها» به پایان رسید.
به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «بررسی دیدگاه مؤسسههای کاربرِ سامانة ملی ثبت پایاننامه، رساله، و پیشنهاده در زمینة چگونگی اشاعة فرادادهها، دادهها، و متنِ آنها» توسط دکتر سیروس علیدوستی دانشیار پژوهشکده فناوری اطلاعات، به پایان رسید.
دهها سال است که پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در کار گردآوری پایاننامهها و رسالهها (پارساها) است و چند سالی است که پیشنهادههای این مدارک را نیز گردآوری میکند. ولی در سال 1395 این کار با آییننامهای در شش فصل و 18 ماده پیشرفت بسیاری کرد. در این آییننامه، برای نخستین بار سخن از پیشنهادهها نیز به میان آمد. افزون بر ثبت مدارک، ایرانداک باید بخشی از اطلاعات آنها را بیدرنگ و تماممتن پیشنهادهها و نیز پایاننامهها و رسالهها را هم پس از گذشت زمانهایی در وب و رایگان اشاعه دهد. در 31 مرداد 1396 نیز مجلس شورای اسلامی «قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیة آثار علمی» را تصویب کرد که تبصرة نُه آن دربارة ثبتِ همة پایاننامهها، رسالهها، و پیشنهادههای آنها برای همة دانشگاهها و مؤسسههای آموزش عالی، پژوهشی، و فناوری کشور در ایرانداک بود. بر پایة این پیشینه، کار ثبت و اشاعة اطلاعات پیشنهادهها، پایاننامهها، و رسالهها در ایرانداک در سامانة ملی ثبت پیشنهاده، پایاننامه، و رساله (سامانة ثبت) و نیز پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج) گسترش یافت. از میان بهرهداران این سامانهها تاکنون تنها دیدگاه دانشجویانِ کاربرِ سامانة ثبت در زمینة چگونگی اشاعة فرادادهها، دادههای گزیده و افزوده، چند برگ، و تماممتنِ پارساها و پیشنهادهها بررسی شده است. در این پژوهش، دیدگاه مؤسسههای کاربر سامانة ثبت به سان دستة دیگر از این بهرهداران با رویکرد کمی و روش پیمایش در این زمینه بررسی شد. شمار نمونه 231 مؤسسه و شیوة نمونهگیری هم «نمونهگیری تصادفی با طبقهبندیِ نامتناسب» بود و پرسشنامة برخط برای گردآوری و نرمافزار «اسپیاساس» برای واکاوی دادهها به کار رفتند. یافتههای این پژوهش نشان داد که موافقت مؤسسهها با بسیاری از گزینههای پیشنهاد شده در پژوهش برای ثبت و اشاعة فرادادهها، دادههای گزیده و افزوده، چند برگ، و تماممتنِ پایاننامهها، رسالهها، و پیشنهادهها بیش از مخالفت آنها بود. در میان کلیدیترین گزینهها میتوان از موافقت آنان با دسترسی باز به فرادادههای پیشنهادهها و پارساها به زبان انگلیسی و همچنین انتشار تماممتن آنها در نهادهای جهانی نام برد. بسیاری از مؤسسهها با دسترسی باز و بیدرنگ به تماممتن پیشنهاده و پارسا در گنج یا پس از گذشت مدت زمان معین (با نمای 12 ماه) موافق بودند. افزون بر این، بیش از نیمی از مؤسسهها با نگارش و بارگذاری خلاصة همگانفهم در ایرانداک، افزودن فرادادههای تازه مانند شناسگر دیجیتال برای مدارک و دانشجویان، نشان دادن سازمانهای متقاضی پژوهش، و امکان بازخورد و تکمیل اطلاعات موافقت داشتند. در برابر، مؤسسهها با بارگذاری (آپلود) دادههای پژوهشی دیجیتال و کدهای رایانهای پارساها موافق نبودند.
