مرجعیت علمی با تولید آثار اثرگذار و بازنگری در نظام ارزیابی پژوهش محقق میشود
دکتر نوروزیچاکلی، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، با تأکید بر نقش بنیادین کتاب در شکلدهی گفتمان علمی و تثبیت مفاهیم تخصصی، دستیابی به مرجعیت علمی را مستلزم بازنگری در نظام ارزیابی پژوهش، حمایت از نویسندگان و پژوهشگران اثرگذار، توسعه همکاریهای بینرشتهای و هدایت تولیدات علمی به سمت حل مسائل جامعه دانست.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، به نقل از سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دکتر نوروزیچاکلی در هشتمین هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی، با تشریح الزامات دستیابی به مرجعیت علمی اظهار داشت: مرجعیت علمی به معنای پیشگامی در حوزههای دانش و فناوری، توانمندی در مرزهای دانش و برخورداری از جایگاهی اثرگذار در توسعه و پیشرفت علمی است. تحقق این جایگاه میتواند اقتدار علمی کشور را افزایش دهد و زمینه گسترش تعاملات و همکاریهای بینالمللی را فراهم کند.
وی با اشاره به نقش کتاب در توسعه و تثبیت دانش تخصصی افزود: کتابها صرفاً ابزار انتقال اطلاعات نیستند، بلکه در شکلدهی مبانی نظری و فلسفی رشتههای علمی، تغییر نگرشها و تثبیت چارچوبهای معرفتی و روششناختی نقش اساسی دارند.
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران با بیان اینکه مقالات علمی در معرفی مفاهیم و واژگان جدید نقشآفرین هستند، تصریح کرد: تثبیت و گسترش این مفاهیم در حوزههای تخصصی تا حد زیادی از طریق کتابها صورت میگیرد. کتابهای تخصصی با ایجاد زمینه بحث، تبادل نظر و نقد علمی، به شکلگیری گفتمان علمی و شناسایی مسائل و اولویتهای پژوهشی کمک میکنند.
نوروزیچاکلی با تأکید بر ضرورت پیوند میان تولید دانش و نیازهای جامعه اظهار داشت: برای تقویت جایگاه علمی کشور باید فعالیتهای پژوهشی به سمت حل مسائل جامعه، افزایش نفوذ اجتماعی پژوهش و پاسخگویی به نیازهای صنعت و بخشهای تخصصی هدایت شوند.
وی یکی از الزامات این مسیر را اصلاح نظام ارزیابی فعالیتهای علمی دانست و گفت: ارزیابی پژوهشگران و آثار علمی نباید صرفاً بر تعداد کتابها و منابع منتشرشده استوار باشد، بلکه میزان تأثیرگذاری آثار در حل مسائل جامعه، عمق علمی پژوهشها و کیفیت دستاوردهای علمی نیز باید در این ارزیابیها مورد توجه قرار گیرد.
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران همچنین بر ضرورت بهرسمیتشناختن فعالیتهای گروهی در نظام ارزیابی پژوهش تأکید کرد و افزود: در حوزههایی مانند کشاورزی، بسیاری از فعالیتهای علمی ماهیتی گروهی دارند؛ بنابراین نظام ارزیابی باید متناسب با ویژگیها، نیازها و اقتضائات هر رشته و سازمان طراحی شود.
وی توسعه پژوهشهای بینرشتهای و همگرا، گسترش تعاملات علمی بینالمللی، تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، کنترل تخلفات و بدرفتاریهای پژوهشی و حفظ و جذب سرمایه انسانی متخصص را از دیگر الزامات ارتقای مرجعیت علمی برشمرد.
نوروزیچالکی با اشاره به ضرورت حمایت از ظرفیتهای علمی کشور خاطرنشان کرد: باید زمینه مشارکت دانشآموختگان و پژوهشگران در فعالیتهای نویسندگی، پژوهشی و محافل علمی فراهم شود و با تدوین سیاستها و مقررات حمایتی، از نویسندگان و پژوهشگرانی که توان تولید آثار مرجع و اثرگذار در سطح بینالمللی دارند، حمایت شود.
وی در پایان با تأکید بر مسئولیت دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی در ارتقای کیفیت تولیدات علمی اظهار داشت: این مراکز باید در تولید کتابهای تخصصی، کیفیت، عمق علمی و میزان اثرگذاری آثار را در اولویت قرار دهند؛ چراکه کتابهای تخصصی و منابع آموزشی دانشگاهی علاوه بر شکلدهی به بنیان فکری نسل آینده پژوهشگران، میتوانند در جهتدهی به مسیر علمی کشور و تقویت جایگاه آن در عرصه بینالمللی نقشآفرین باشند.
