زمینه و اهداف: سرطانهای شغلی به عنوان چالش جدی در سلامت شغلی مطرح هستند. این مطالعه با هدف توسعه یک الگوی اولیه هستیشناسی برای سازماندهی و تحلیل دادههای مرتبط با این بیماری انجام شد. این هستیشناسی میتواند به عنوان مبنایی برای ساخت سیستمهای تصمیم گیری مبتنی بر دانش، بهبود تشخیص زود هنگام و ارائه راهکارهای درمانی کارآمدتر مورد استفاده قرار گیرد. مواد و روشها: جامعه آماری این پژوهش شامل اصطلاحات و عبارات مرتبط با سرطانهای شغلی منتشر شده در منابع علمی معتبر مانند سازمان بینالمللی کار بود. با بهرهگیری از روشهای مهندسی دانش، به ویژه روشهای نوین و مک گینس، مفاهیم و روابط معنایی استخراج شدند. در نهایت، از نرمافزار پروتژه برای ساخت و پیادهسازی الگوی اولیه هستیشناسی استفاده گردید. رعایت ملاحظات اخلاقی در تمام مراحل اجرای مطالعه درنظر گرفته شد. یافتهها: نتایج طراحی هستیشناسی حاکی از شناسایی 3 سرکلاس، 6 کلاس و 44 نمونه بود. این هستیشناسی در هفت مرحله و با تمرکز بر پنج ویژگی اصلی موجودیتها توسعه یافت. نظرات پنلی از خبرگان حوزههای مرتبط مانند بهداشت حرفهای و طب کار برای ارزیابی روایی هستیشناسی اخذ شد که منجر به تأیید ساختار و محتوای آن گردید. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش منجر به طراحی یک الگوی اولیه هستیشناسی برای سرطانهای شغلی شد. این هستیشناسی با ایجاد یک زبان مشترک برای توصیف مفاهیم و روابط، میتواند به بهبود فرایندهای تحقیق و مدیریت این بیماری کمک کند. با این حال، توسعه بیشتر هستیشناسی با در نظر گرفتن روابط پیچیدهتر و سطوح سلسله مراتبی بالاتر، میتواند به ارتقای دقت و جامعیت آن کمک کند
خدیو، الهه، ملوکالسادات حسینی بهشتی، فاطمه شیخشعاعی، سمیه فرهنگ دهقان، زیبا دانایی، پروانه خزایی، مسعود محمدی، محمدحسین وزیری، رضوان زندهدل، محمدحسین داوری، فاطمه حمیدی. 1404. طراحی هستیشناسی سرطانهای شغلی. بهداشت در عرصه.13(1): 10-21.
