به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «حقوق مالکیت ادبی حاکم بر نتایج طرح‌های پژوهشی داخلی و تقاضامحور در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» توسط دکتر صفر بیگ‌زاده، استادیار پژوهشکده جامعه و اطلاعات به پایان رسید.

در این پژوهش، وضعیت مالکیت فکری نتایج حاصل از طرح‌های پژوهشی با دو قید بررسی شده است:

1. مالکیت هنری و صنعتی از حوزه بررسی بیرون است.

2. میدان بررسی ناظر به اعضای هیئت علمی ایرانداک است.

با توجه به نگاه حقوقی حاکم بر پژوهش، و ملحوظ داشتن دو نکته گفته شده، این پژوهش با هدف تبیین مقررات و ضوابط حاکم بر مالکیت طرح‌های پژوهشی انجام شده و ضمن بررسی قوانین و مقررات موجود در ایران، به فراخور مطالب و موضوعات، اقدامات و راهکارهای سایر کشورها نیز در این باره بررسی شده و در پایان، ضمن ارائه نتیجه‌گیری، پیشنهادهایی نیز ارائه شده است.

نتایج نشان می‌دهند که به رغم ضرورتی که احساس می‌شود، مجلس ما تا کنون به این موضوع به شکل دقیق و ویژه توجه نکرده و نتیجتا تعیین مالکیت فکری آثار دانشگاهی به دو وزارتخانه مرتبط با این امر واگذار شده که نتیجه آن، تدوین و تصویب دو مقرره در این باره است. البته این دو مقرره نیز نتوانسته‌اند در این مورد، شفافیت ایجاد کنند و با ابهامی که دارند، راه را برای دانشگاه‌های کشور به منظور تعیین خودسرانه حقوق خود باز گذاشته‌اند که جدول‌های ارائه شده در متن، به ‌روشنی این امر را نشان می‌دهند. بر پایه این وضعیت، از سویی حقوق فکری اعضای هیئت علمی همچنان نامشخص است و از سوی دیگر، ناهماهنگی در تعیین سهم مالکیت ادبی دانشگاه‌های مختلف ایران کاملا به چشم می‌خورد.

پیشنهاد مشخص این پژوهش، ورود مجلس به این موضوع و قانون‌گذاری دقیق در این باره است که نتیجه این اقدام، از میان رفتن ایرادهای مذکور، دستکم در حوزه متون قانونی است؛ هرچند که در عمل، ممکن است تفسیرهای متفاوت از قوانین، در برخی موارد، همچنان موجب ناهماهنگی شود.

روش این بررسی، همچون غالب پژوهش‌های حقوقی، توصیفی تحلیلی است و کوشش شده که در مقام توضیح و تبیین مطالب، موضوعات مربوط از نگاه حقوق تطبیقی نیز بررسی شوند.