طرح پژوهشی «نقش زبان علم در شمار استنادها و امتیاز دگرسنجی پژوهشهای دانشگاهی در زمینه زبانشناسی» به پایان رسید
طرح پژوهشی دکتر سیدمهدی سمائی با نام «نقش زبان علم در شمار استنادها و امتیاز دگرسنجی پژوهشهای دانشگاهی در زمینه زبانشناسی: موردکاوی مقالههای پژوهشی نشریه «اپلاید لینگوییستیکز»» به پایان رسید.
به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «نقش زبان علم در شمار استنادها و امتیاز دگرسنجی پژوهشهای دانشگاهی در زمینه زبانشناسی: موردکاوی مقالههای پژوهشی نشریه «اپلاید لینگوییستیکز»» توسط دکتر سیدمهدی سمائی، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم اطلاعات به پایان رسید.
نگارش به زبان ساده در همه جوامع، از جمله جوامع علمی، توصیه میشود و پژوهشگران همواره تشویق میشوند که یافتههای پژوهشی و نوشتههای خود را ساده بنویسند. اصول سادهنویسی متنوع و متفاوت هستند، و یکی از این اصول به کار بردن واژگان ساده است. به گفته دیگر پژوهشگران تشویق میشوند که در نوشتههای خود کمتر از اصطلاحهای فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگونها بهره گیرند و به جای آن از واژگان ساده و همهفهم استفاده کنند. با این حال، روشن نیست که آیا سادهنویسی میتواند افزایش تأثیر آثار پژوهشی را به دنبال داشته باشد یا خیر. این پژوهش برای پاسخ به این مسئله برخی از مقالههای نشریه «اپلاید لینگوییستیکز» را انتخاب و بررسی کرده است. از این رو، هدف اصلی پژوهش کنونی آگاهی از نقش زبان علم در شمار استنادها و امتیاز آلتمتریک مقالههای پژوهشی نشریه «اپلاید لینگوییستیکز» بوده است. این پژوهش در دو گام کلیدی انجام شده است. (1) تحلیل محتوای مقالههای علمی از دیدگاه میزان بهرهبرداری از اصطلاحهای فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگونها و (2) استخراج دادههای در پیوند با میزان اثرگذاری مقالههای علمی، یعنی شمار استنادها و امتیاز آلتمتریک آنها، و مقایسه این دادهها با میزان بهرهبرداری از اصطلاحهای فنی/ تخصصی (تِرم) و ژارگونها. مقالههایی از نشریه «اپلاید لینگویستیکز» نخست به شکل هدفمند و سپس به شکل تصادفی گزینش شدهاند. برای شناسایی میزان واژگان دشوار آنها از نرمافزار «مکسکیودیای» و برای شناسایی میزان تأثیرگذاری آنها از پلتفرم «دایمنشنز» بهرهبرداری شده است. یافتهها نشان دادهاند که بیشترین نسبت آوردن واژگان دشوار در مقالههای بررسی شده میزان 76/1 و کمترین میزان 15/0 است. به گفته دیگر، در دشوارترین مقاله (از میان نمونه پژوهش) در هر هزار واژه نزدیک به 18 واژه دشوار بودهاند. از سوی دیگر، میانگین «نرخ استنادی زمینه علمی» برای مقالههای گزینش شده پیرامون 24 بوده است. نتایج آزمونهای آماری نشان دادهاند که میان میزان استفاده از واژگان دشوار در مقالهها و شمار استنادها/ امتیاز آلتمتریک آنها رابطه معکوس برقرار است، ولی این رابطه از دیدگاه آماری معنادار نیست و بر این اساس نمیتوان فرضیههای پژوهش را تأیید کرد. پژوهش کنونی نشان داده که ارتباط معناداری میان سادهنویسی و اثرگذاری و توجه به آثار دانشگاهی نیست. پس نمیتوان ادعا کرد که هرچه متون دانشگاهی سادهتر باشند بیشتر به آنها توجه میشود. اگرچه، از دلایل برقرار نبودن این رابطه میتواند رفتار استنادی پژوهشگران باشد که میتواند تحت تأثیر متغیرهای فراوانی قرار گیرد. با آنکه ارتباط میان سادهنویسی و اثرگذاری آثار علمی معنادار نیست، ولی این مسئله نباید پژوهشگران را از سادهنویسی باز دارد، چراکه به شکل قطعی میتوان گفت که آثار سادهتر آسانتر فهم میشوند و کاربران گستردهتری نسبت به آثار دشوارتر دارند.
