خبر

طرح پژوهشی «امکان‌سنجی ساخت پیکره زبانی از داده‌های علمی ایرانداک» به پایان رسید

طرح پژوهشی «امکان‌سنجی ساخت پیکره زبانی از داده‌های علمی ایرانداک» به پایان رسید

طرح پژوهشی دکتر الهام علایی‌ابوذر با نام «امکان‌سنجی ساخت پیکره زبانی از داده‌های علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» به پایان رسید.

 به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» در نشست ۳۴۵ شورای پژوهش که نهم مهرماه ۱۳۹۸ برگزار شد، طرح پژوهشی «امکان‌سنجی ساخت پیکره زبانی از داده‌های علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» توسط دکتر الهام علایی‌ابوذر، عضو هیئت‌علمی پژوهشکده علوم اطلاعات و با نظارت دکتر سیروس علیدوستی به پایان رسید.

پیکره‌های زبانی و واکاوی پیکره ‌بنیادِ زبان در زبان‌شناسی پیکره‌ای نقشی کلیدی دارند. ساخت پیکره‌ها کاری پیچیده، زمان‌بر، دارای گام‌های گوناگون، و میان‌رشته است. بنابراین برای کارایی و اثربخشی در ساخت آن‌ها نیاز است که پیش از آغاز کار، امکان‌سنجی انجام شود. امکان‌سنجی؛ گام‌ها، هزینه‌ها، نیروی انسانی، حقوق مادی و معنوی، و مانند آن‌ها را برای یک پروژه، بررسی و به مدیریت پروژه کمک می‌کند تا آن را با آمادگی و آینده‌نگری بیشتری به سرانجام برساند. از آنجایی که مدلی برای امکان‌سنجی ساخت پیکره‌ی متنی همچون گونه‌ای از پیکره‌ها در پژوهش‌های پیشین نبوده، این پژوهش در پی ساخت چنین مدلی انجام شده است. برای این کار، پس از بررسی پژوهش‌های پیشین، شاخص‌های کلی ساخت پیکره‌های زبانی استخراج شده است. سپس، فرآیند ساخت پیکره به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است. پس از بررسی پژوهش‌های پیشین در زمینه امکان‌سنجی، بر پایه اطلاعات به دست آمده از مطالعات امکان‌سنجی، بررسی شاخص‌های ساخت پیکره و فرآیند ساخت پیکره، ابعاد و مؤلفه‌های امکان‌سنجی ساخت پیکره استخراج شده و مدلی کلی برای ساخت پیکره پیشنهاد شده است. سپس با روش دلفی و در دو دور اعتباریابی، مدل پایانی به دست آمده است. این مدل دارای هفت بُعدِ فنی، اقتصادی، زمان‌بندی، قانونی‌حقوقی، عملیاتی، تأمین مالی، و بازاریابی و روی‌هم‌رفته ۳۳ مؤلفه است. این مدل و کاربرد آن در پروژه‌های ساخت پیکره‌ی متنی می‌تواند کمک بزرگی برای پژوهشگران و سازمان‌ها باشد. سپس در آخرین مرحله از پژوهش، مدل امکان‌سنجی ساخت پیکره در پنلی متشکل از متخصصان موضوعی و اجرایی در ایرانداک به شور گذاشته و اعتباریابی شده و مدل پایانی برای ساخت پیکره از داده‌های علمی ایرانداک به دست آمده و در پایان، امکان‌سنجی ساخت پیکره از داده‌های ایرانداک نیز انجام شده و چگونگی پرداختن به ابعاد و مؤلفه‌های مدل مشخص شده است.

افزودن دیدگاه