انجام پژوهش در زمینه علوم انسانی در ایران با دشواریهایی اساسی همراه است. هدف این پژوهش شناسایی اساسیترین چالشها و موانع پژوهش در زمینه علوم انسانی در ایران است. پژوهشها و مطالعههای گوناگونی درباره موانع و کاستیهای انجام پژوهش در زمینه علوم انسانی در ایران به انجام رسیدهاند که دربردارنده دادههایی ارزشمندند. در این پژوهش، با روششناسی «مرور نظاممند»، 32 اثر در پیوند با موضوع این مقاله (مانند پایاننامه و رساله، مقاله نشریه، و مقاله همایش) در پایگاههای اطلاعاتی گوناگون فارسی شناسایی و تماممتن آنها مطالعه شد. با روش کدگذاری به تحلیل دادهها پرداخته و دستهها و ابعاد دشواری پژوهش شناسایی شدند. نزدیک به 200 مانع پژوهش در زمینه علوم انسانی در نوشتههای دانشگاهی برجسته شده که آنها را میتوان در 93 مؤلفه خلاصه کرد. مؤلفهها را نیز میتوان در هفت بُعد گسترده، یعنی بافت اجتماعی فقیر، زیرساخت سست، سازمان و مدیریت ناکارآمد، سیاستگذاری نادرست، ضعف پژوهشگران، قوانین و مقررات ناسازگار، و ماهیت متفاوت دستهبندی کرد. گمان میرود که «سازمان و مدیریت ناکارآمد» بیش از دیگر ابعاد، مانع پژوهش در زمینه علوم انسانی در ایران است. این مقاله از مهمترین کوششهایی است که نگاهی نسبتاً فراگیر روی بازدارندهها و دشواریهای انجام پژوهش در زمینه علوم انسانی دارد. از این رو، این مطالعه از مهمترین پژوهشها برای به دست دادن دیدی نسبتاً فراگیر درباره بازدارندههای پژوهش در علوم انسانی در ایران است. سیاستگذاران و تصمیمگیران پژوهش کشور باید از موانعی که سر راه پژوهش هستند آگاه باشند تا برنامههای درست و کارآمدی طراحی و اجرا کنند. یافتههای این پژوهش میتواند فهم بهتری از موانع پژوهش علوم انسانی در ایران به دست دهد.
رسولی، بهروز، و پرویز شهریاری. 1400. چالهها و چالشهای پژوهش در علوم انسانی در ایران؛ پنجرهای بهروی سیاستگذاری علم. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 37 (2): 333-361.
