بررسی ویژگی‌های معنایی و هستی‌شناسانه نظام‌های بازیابی اطلاعات مبتنی بر اصطلاح‌نامه و هستی‌شناسی

بررسی ویژگی‌های معنایی و هستی‌شناسانه نظام‌های بازیابی اطلاعات مبتنی بر اصطلاح‌نامه و هستی‌شناسی
درجه علمی نشریه: 
دوره: 
۳۴
شماره: 
۴
شماره صفحه (از - تا): 
۱۵۷۹-۱۶۰۶
چکیده

نظام‌های بازیابی اطلاعات برای افزایش نتایج مرتبط بازیابی شده و کسب رضایت کاربران به دنبال تغییر از جست‌وجوی مبتنی بر کلیدواژه به جست‌و‌جوی مبتنی بر مفاهیم هستند. این نظام‌ها برای انجام این کار از ابزارهایی استفاده می‌کنند که بتوانند واژگان را به مفاهیم تبدیل کنند. این امر طی سالیان متمادی زمینه تولید ابزارهایی همچون طرح‌های رده‌بندی، سرعنوان‌های موضوعی، واژگان‌ها و اصطلاح‌نامه‌ها را فراهم آورده است. در تکامل این روند، هستی‌شناسی‌ها نیز به تازگی به کار گرفته شده‌اند. چگونگی بهره‌گیری از ویژگی‌های معنایی ابزارهایی مانند هستی‌شناسی و اصطلاح‌نامه در روند بازیابی اطلاعات برای نظام‌های مطرح دنیا که مدعی بازیابی با استفاده از این ابزارها هستند، مشکل اصلی مورد بررسی در این پژوهش است. در این مقاله هفت نظام بازیابی اطلاعات با توجه به استفاده از این ابزارها استفاده شدند و با بررسی متون، ویژگی‌های معنایی نظام‌ها در قالب سیاهه وارسی محقق‌ساخته‌ای ارائه شد. این ویژگی‌ها پنج مقوله کلی جست‌و‌جوی مفهومی، جست‌و‌جوی مترادف‌ها، پیشنهاد برای جست‌و‌جو، استفاده از هستی‌شناسی‌ها و نمایش هستند. پژوهشگر با مشاهده ساختاریافته در قالب سیاهه، این ویژگی‌ها را مورد بررسی قرار داد. با وجود این که این نظام‌ها از این ابزارها برای جست‌و‌جو و بازیابی اطلاعات بهره گرفته‌اند، اما ویژگی‌های معنایی و هستی‌شناسانه مورد انتظار را نشان نداند. «پایگاه اطلاعاتی اریک» و «کتابخانه ملی استرالیا» بیشترین امتیاز (۳۲ و ۲۴) را در معیارهای بررسی شده به دست آوردند و «آرشیو ملی استرالیا» و « موزه بریتانیا» کمترین امتیاز (۱۲ و ۱۳) را داشتند. 

استناد: 

کریمی، المیرا، محمود بابائی، و ملوک‌السادات بهشتی. ۱۳۹۸. بررسی ویژگی‌های معنایی و هستی‌شناسانه نظام‌های بازیابی اطلاعات مبتنی بر اصطلاح‌نامه و هستی‌شناسی. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات ۳۴ (۴): ۱۵۷۹-۱۶۰۶.

مقاله ادواری علمی
وضعیت انتشار: 

افزودن دیدگاه