نقش مدیر فناوری اطلاعات در عصر تحول دیجیتال، نقشی پیچیده، استراتژیک و ترکیبی از وظایف فنی و مدیریتی است. با این حال، فرآیندهای پیشین شناسایی و ارزیابی مدیران برتر در «جایزه ملی فناوری اطلاعات» از کاستیهای روششناختی از جمله فقدان پشتوانه پژوهشی قوی، عدم شفافیت در شناسایی نامزدها و نبود نظام وزندهی علمی رنج میبرد. این پژوهش با هدف تدوین چارچوبی جامع، عادلانه و علمی برای رفع این نواقص و ارائه الگویی بومی برای ارزیابی مدیران فناوری اطلاعات طراحی شد.
این مطالعه با بهرهگیری از یک روش ترکیبی (کیفی-کمی) در سه گام اساسی انجام پذیرفت در گام اول به شناسایی و تدوین معیارها پرداخته شد. در این گام با مرور نظاممند پیشینه پژوهش، استانداردهای بینالمللی و منابع تخصصی، مجموعه جامعی از شایستگیهای لازم برای مدیران فناوری اطلاعات در قالب یک چارچوب مفهومی استخراج شد. در گام دوم اعتبارسنجی و وزندهی معیارها مدنظر بود که با تشکیل گروه کانونی متشکل از خبرگان و مدیران ارشد فناوری اطلاعات، معیارهای شناساییشده اعتبارسنجی و در نهایت در قالب یک چارچوب سهبعدی نهایی «ویژگیهای فردی»، «توانمندیهای فنی» و «توانمندیهای مدیریتی» تثبیت گردید. سپس با استفاده از روش تصمیمگیری چندمعیاره و تکنیک تحلیل سلسله مراتبی، وزن و اهمیت هر بُعد و معیار بر اساس نوع سازمان (دولتی/خصوصی، کوچک/بزرگ) تعیین شد. در نهایت طراحی سازوکار اجرایی در بستر جایزه مبفا، پیشنهاد گردید که شامل شناسایی فعال توسط کمیته متخصصان برای سطوح عالی (مانند چهرههای ماندگار) و روش خوداظهاری استانداردشده با اطلاعرسانی عمومی برای سطوح دیگر (مانند مدیر جوان برتر) به منظور افزایش دامنه مشارکت و کاهش سوگیری است.
چارچوب نهایی ارائه شده شامل سه محورشایستگیهای فردی (مانند صداقت و خلاقیت)، توانمندی فنی (مانند دانش زیرساخت و امنیت) و توانمندی مدیریتی (مانند تفکر استراتژیک و رهبری) است و وزن معیارها تابعی از بافت سازمانی است. به عنوان مثال، در سازمانهای دولتی و بزرگ خصوصی، «توانمندیهای مدیریتی» و در شرکتهای خصوصی کوچک، «ویژگیهای فردی» اولویت بالاتری دارند.
ربیعی، محمد، و بهروز رسولی. زودآیند. ارائه چارچوب ارزیابی مدیران برتر فناوری اطلاعات. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
