شناسایی حوزه‌های موضوعی سیاست اطلاعات علمی و فناورانه و بررسی نقش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در حوزه‌های موضوعی مرتبط

چکیده: 
در سال‌های اخیر به ویژه از ابتدای قرن ۲۱ میلادی، ظهور جامعه پساصنعتی و دانش‌بنیان، رشد میزان دانش کدگذاری شده و راحتی اشاعه و نشر آن، پارادایم‌های جدید نوآوری در اقتصاد جهانی رقابتی و تاکید بر نقش R&D، و همچنین ظهور مسائل جدید مربوط به اطلاعات نظیر حفظ حریم خصوصی پایگاه‌های داده، مالکیت فکری، حق دسترسی، دیجیتال‌سازی محتوا و مبادلات غیرقانونی آن‌ها و.. ، سبب شده سیاست اطلاعات علمی و فناورانه (S&T) از اهمیت بیشتری برخوردار و‌ فشار برای توسعه آن دوچندان شود. بنابراین سیاست اطلاعات علمی و فناورانه، هم برای اجتناب از خطرات ناشی از بهره‌برداری ناقص و غیر هماهنگ از اطلاعات، اتلاف زمان، شکست نوآوری، و از دست دادن شهرت و هم برای کسب منافع مثبت ناشی از استفاده مولد از اطلاعات و فناوری اطلاعات و کسب مزیت رقابتی از فضای در حال تغییر، ضروریست. با وجود اهمیت این موضوع، تلاش‌ها و اقدامات در زمینه سیاست اطلاعات S&T، در بسیاری از کشورها و از جمله ایران به جای اینکه سیستماتیک باشد جزئی و پراکنده است. یکی از دلایل این امر، ناشی از عدم بلوغ نسبی سیاست اطلاعات S&Tدر بسیاری از کشورها و از جمله ایران به عنوان یک حوزه مطالعاتی و پژوهشی می‌باشد. سیاست اطلاعات S&T یک بخش پذیرفته شده از حوزه مطالعات اطلاعات است، اما شبیه بسیاری از بخش‌های دیگر این حوزه، هنوز در مرحله توسعه مبانی نظری و مفهومی می‌باشد. اولین قدم برای توسعه و تدوین یک سیاست اطلاعات S&T، شناخت دقیق نسبت به حوزه‌های موضوعی است که ذیل یک سیاست اطلاعات باید مطرح گردد. به همین دلیل تحقیق حاضر، با بکارگیری یک روش کیفی از زیر مجموعه روش‌های تئوری مفهوم‌سازی بنیادی، با عنوان روش فراترکیب، تلاش می‌نماید تا طبقه‌بندی جامع و یکپارچه‌ای از حوزه‌های موضوعی سیاست اطلاعات S&T پیشنهاد نماید. به این ترتیب یک پیش‌نویس از موضوعات سیاست اطلاعات S&T برای سیاستگذاران کشور پیشنهاد می‌گردد که در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های اطلاعاتی بسیار ارزشمند و راهنما خواهد بود. بعد از اینکه حوزه‌های موضوعی سیاست اطلاعات S&T شناسایی و دسته‌بندی شدند، از طریق جست‌و‌جو و بررسی کتابخانه‌ای، می‌توان تعیین نمود که در کدام یک از حوزه‌های موضوعی، در کشور،  سیاست‌هایی وجود دارد و در کدام یک از حوزه‌های موضوعی، وجود ندارد و از این طریق می‌توان قوت‌ها و شکاف‌های موجود در حوزه‌های سیاست اطلاعاتی S&T کشور را شناسایی نمود. هدف دیگر این پژوهش، بررسی و پیشنهاد نقش ایرانداک در حوزه‌های موضوعی مرتبط شناسایی شده است. بخشی از این گام توصیف وضعیت جاری اقدامات ایرانداک در هر یک از حوزه‌های موضوعی شناسایی شده است، که از طریق مراجعه به بخش دستاوردهای ایرانداک و نگاشت آنها با حوزه‌های موضوعی شناسایی شده امکان‌پذیر است؛ بخش دیگر این مرحله، مربوط به پیشنهاد نقش برای ایرانداک است که این کار را می‌توان بر اساس اسناد بالادست ایرانداک و یافته‌های به دست آمده از مرور نظام‌مند ادبیات حوزه سیاست اطلاعات و نقش مراکز اطلاعات علمی و فناورانه در این رابطه تبیین نمود.
دسته‌بندی موضوعی: 
استناد: 

نامداریان، لیلا، و سیروس علیدوستی. زودآیند. شناسایی حوزه‌های موضوعی سیاست اطلاعات علمی و فناورانه و بررسی نقش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در حوزه‌های موضوعی مرتبط. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.

افزودن دیدگاه