به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «شناسایی وظایف اخلاقی کنشگران درگیر در فرایند انجام پژوهش پایان‌نامه و رساله در ایران؛ با تمرکز روی نقش‌های دانشجو، موسسه آموزشی-پژوهشی، و داور» توسط دکتر رحمان شریف‌زاده، استادیار پژوهشکده جامعه و اطلاعات به پایان رسید.

این طرح پژوهشی در پی استخراج وظایف اخلاقی سه کنشگر مهم فرایند انجام پایان‌نامه‌، یعنی دانشجو، موسسه آموزشی-پژوهشی، و داور است. این طرح در ادامه طرح پیشین پژوهشگر، «تدوین و تبیین کدهای اخلاقی استادان راهنمای پایان‌نامه‌ها و رساله‌های ایران»، که به استخراج کدهای اخلاقی استادان راهنما/مشاور پرداخته، تلاش می‌کند تا منشور اخلاقی انجام پایان‌نامه را برای کنشگران اصلی آن تکمیل کند. فرایند کار از نظر روش‌شناختی به این شکل بوده که پژوهشگر پس از مطالعه منابع پژوهشی گوناگون و همچنین آیین‌نامه‌های دانشگاهی متعدد در زمینه نحوه انجام پایان‌نامه و وظایف کنشگران آن، تا نقطه اشباع اطلاعاتی پیش رفته و مجموعه کدهایی را گردآوری کرده است. سپس کدها را بر اساس ربط و نسبت‌شان در مقولات گوناگونی گنجانده است. پس از آن طی چندین گروه کانونی به بحث درباره مقوله‌بندی و همچنین جامعیت و ربط کدهای اخلاقی با زمینه دانشگاهی ایران پرداخته، و درنهایت مجموعه کدهای مشخصی را برای هر یک از این سه کنشگر طرح ‌کرده است. نتایج نهایی پژوهش نشان می‌دهد که وظایف دانشجویان در پنج مقولة «تعامل با استاد راهنما»، «پیش‌برد کار»، «نگارش»،‌ «انتقال و انتشار»، و «آیین‌نامه و مقررات»، و درکل 43 وظیفه یا کد اخلاقی معرفی شده‌اند. وظایف موسسات آموزشی-پژوهشی در چهار مقوله «آموزش»، »پشتیبانی»، «تعیین و انتخاب»، و «نظارت و بازخورد»، ‌و درکل 39 وظیفه یا کد اخلاقی تدوین شده‌اند. و سرانجام، کدهای اخلاقی استادان داور را در پنج مقوله ارزیابی، جلسه دفاع و تصمیم‌گیری، تعارض منافع، و محرمانگی، و درکل 42 وظیفه یا کد اخلاقی تعریف کرده است. این طرح ضمن استخراج و مقوله‌بندی کدهای اخلاقی، به بحث‌های مفهومی راجع به مفاهیم و مسائل اصلی هریک از کنشگران کلیدی فرایند انجام پایان‌نامه می‌پردازد و در فصل پایانی برخی از مهمترین تنش‌ها و دوراهی‌هایی را که ممکن است در این فرایند رخ دهد به بحث می‌گذارد.