به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» در نشست 429 شورای پژوهش که 27 مهر ماه 1400 برگزار شد، طرح پژوهشی «تحلیل عرضه و تقاضای پایان‌نامه‌ها و رساله‌های حوزه انرژی در پایگاه گنج» توسط دکتر محمد ربیعی، عضو هیئت‌علمی پژوهشکده فناوری اطلاعات به پایان رسید.

نیاز روزافزون به استفاده از انرژی و گسترش علم و فناوری و تعامل و ارتباط بین پژوهشگران و صنعت موجب شده است تا از یک‌سو شاهد تعدد و گوناگونی پژوهش‌های صورت پذیرفته در حوزه‌‌ انرژی باشیم و از سوی دیگر با تنوع نیازها و تقاضاهای پژوهشی این حوزه مواجه شویم. به‌منظور مدیریت نظام پژوهش این حوزه، داشتن شناخت کافی نسبت به تقاضاها و نیازهای پژوهشی و توانمندی‌ها و منابع پژوهشی موجود در زمینه انرژی ضروری است. این پژوهش درصدد است راهکار مناسبی را مبتنی بر تحلیل محتوای پژوهش‌های موجود و تقاضاهای جامعه پژوهش در حوزه انرژی و از طریق کاربست تکنیک‌های متن‌کاوی و پردازش زبان طبیعی و تحلیل رفتار جویشگری کاربران ارائه نماید که از طریق آن کاستی‌های پژوهشی به‌ صورت مستقل از نظر خبرگان و در فرایندی رایانشی شناسایی شود. برای این منظور منابع پژوهشی موجود در پایگاه ایرانداک و نیز جستجوهای صورت پذیرفته توسط کاربران این پایگاه به عنوان داده‌های پژوهش مورداستفاده قرار گرفته است. فرایند پژوهش موجب شناسایی 25،953 رکورد از منابع اطلاعاتی گنج به عنوان منابع عرضه‌ شده و نیز 443،890 از جستجوهای انجام شده به عنوان منابع تقاضا شده در حوزه انرژی شده و تحلیل کتابشناختی آن نشان می‌دهد که از اواخر دهه 80 عرضه و تقاضای این منابع رشد زیادی داشته‌اند. تحلیل فاصله بین عرضه و تقاضا در موضوعات این حوزه، موقعیت هر یک از موضوعات شناسایی شده را در ماتریس عرضه و تقاضا نشان داده است. نتایج حاکی از آن است که موضوعات «محیط‌ زیست» و «مدیریت انرژی» از موضوعات داغ حوزه انرژی، موضوعات «نفت» و «گاز» از موضوعات سرد حوزه انرژی، «تکنولوژی»، «اقتصاد انرژی»، «انرژی‌های تجدیدپذیر» و «برق» از موضوعات خاموش حوزه انرژی هستند و موضوع «انرژی خورشیدی» به عنوان موضوع دارای کاستی پژوهش شناسایی شد. پژوهش ارائه‌ شده می‌تواند سیاست‌گذاران و مدیران پژوهشی حوزه انرژی را در اتخاذ تصمیمات کلان پژوهشی و اولویت‌بندی پژوهشی یاری رساند. همچنین به دلیل رویکرد میان‌رشته‌ای و روش تلفیقی مورداستفاده، پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه‌های مختلف فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، کتابداری و اطلاع‌رسانی، سیاست‌گذاری علم و فناوری و ... می‌توانند از نتایج آن بهره‌مند شوند.