به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «بررسی عوامل موثر بر کسب و کار سایه‌نویسی در پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی در ایران» نوشته بهروز رسولی، حمیدرضا مختاری اسکی، مجید نبوی، مرتضی نبی میبدی، مریم نظری، و سیروس علیدوستی رتبه سوم را در بخش طرح‌های پژوهشی جشنواره هفته پژوهش کتابخانه ملی به دست آورد.

بهروز رسولی با اشاره به برگزاری این جشنواره در چندین بخش، شامل پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، کتب تألیفی، تدوین و ویراستاری کتاب، ترجمه کتاب، طرح‌های پژوهشی، و پژوهشگران در کتابخانه ملی افزود: در هر کدام از این بخش‌ها آثاری از داخل و خارج از سازمان اسناد و کتابخانه ملی به دبیرخانه جشنواره ارسال شده بود که از بین آنها، بر پایه معیارهای متفاوت، به آثار برتر لوح تقدیر و هدایایی اهدا شد.

وی گفت: طرح پژوهشی «بررسی عوامل موثر بر کسب و کار سایه‌نویسی در پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی در ایران» مسائل اخیر دامن‌گیر فضای آموزش عالی ایران، یعنی بازار پایان‌نامه و رساله‌نویسی و عوامل موثر بر این بازار را در کانون توجه قرار داده است.

نویسنده اول این طرح تصریح کرد: این پژوهش به روش کیفی انجام شده بود که داده‌های آن از طریق مصاحبه با کنشگران کلیدی در این زمینه (یعنی سایه‌نویسان و مشتریان) گردآوری شد.

دانشجوی دکترای ایرانداک با بیان اینکه این پژوهش از نخستین کوشش‌ها برای شناسایی ابعاد و دامنه این مسئله نیز به شمار می‌آید تاکید کرد: بر پایه یافته‌های این پژوهش عوامل متفاوت و بسیاری می‌توانند بر این پدیده تأثیرگذار باشند، از عوامل اقتصادی و شغلی گرفته تا عوامل آموزش عالی.

رسولی ادامه داد: یافته‌های پژوهش در سه دسته چیستی، چرایی، و چگونگی دسته‌بندی شد؛ در بخش چیستی سایه‌نویسی مسائلی همانند نام‌های گوناگون این پدیده در ایران، دامنه، ویژگی‌ها، جوانب مالی آن بررسی شد؛ همچنین، در بخش چرایی سایه‌نویسی به عوامل مؤثر بر این پدیده، یعنی مسائل انگیزه‌های سایه‌نویسان و مشتریان برای روی آوردن به این بازار، مسائل اقتصادی، نقش دانشگاه‌ها، نقش اساتید، و نقش نظام آموزش عالی پرداخته شد. در بخش چگونگی سایه‌نویسی فرایند انجام سایه‌نویسی از کانال‌های بازاریابی تا نحوه تحویل آثار توسط سایه‌نویسان به مشتریان تشریح شد.

وی خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد نظریه‌هایی در حوزه علوم اجتماعی و فساد یقه‌سفیدها هستند که می‌توانند پدیده سایه‌نویسی را توجیه کنند، از نظریه پنجره شکسته گرفته که نخستین بار توسط پژوهشگران آمریکایی مطرح شد تا نظریه آشوب اجتماعی. نتایج این طرح اشاره‌های ارزشمندی برای شناسایی پدیده سایه‌نویسی در ایران را شامل می‌شود.

گفتنی است، اختتامیه این جشنواره روز چهارشنبه هشتم دی ماه 1395 در سالن حکمت کتابخانه ملی برگزار شد.