دانشجو: فتانه وهابی
استاد راهنما: دکتر سعید اسدی
استاد مشاور: دکتر بهروز رسولی
استاد داور: دکتر نادر نقشینه، دکتر امیررضا اصنافی، دکتر فریبرز درودی
هدف: پیشنهاد روشی برای بهبود نتایج جستوجوی اطلاعات بازیابی شده از راه مشاهده تعاملات پیشین کاربر و ترکیب اطلاعات اولیه کاربر به منظور بهبود نتایج بازیابی اطلاعات در پایگاه دادههای بزرگ برای تمامی کاربران میباشد.
روششناسی پژوهش: این پژوهش یک مطالعه کاربردی است که با استفاده از مدل شبکه عصبی اجرا شده است. دادهها از طریق مشاهده رفتار کاربران در استفاده از پایگاه داده گردآوری شده است.
جامعه مورد مطالعه، کاربران بخش جستوجو سامانه گنج پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران بودند. در این مطالعه سعی شد روند بازیابی اطلاعات توسط افراد مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به حجم عظیم و متنوع کاربران، محدوده مطالعاتی با استفاده از روش اشباع داده به عنوان استاندارد طلایی انجام گرفت.
گردآوری اطلاعات در این پژوهش برای رسیدن به اهداف مورد نظر با مشاهده رفتار کاربرا ن انجام شده است. در ادامه، 120 مورد جستوجو با استفاده از نرمافزار بررسی گردیده است. این نرمافزار امکان ذخیره اطلاعات شامل حرکت نشانگر، انتخاب فهرست (منو)، نتایج نمایش داده شده و تمام فعالیتهای روی اسکرین را فراهم مینماید. بنابراین، میتوان تمام فعالیتهای کاربر در فرایند جستوجو را برای تعیین جنبههای مختلف استراتژی جستوجو اطلاعات مد نظر قرار داد.
این مطالعه با همکاری 30 نفر انجام شد. از این 30 شرکتکننده، 15 نفر زن و 15 نفر مرد از گروه سنی 29-35 بودند. اطلاعات بدست آمده از بازخورد کاربران در شبکه عصبی استفاده شد. چنانکه 60 % موارد در مرحله آموزش 30% در مرحله تست و 10 درصد برای اعتباریابی مورد استفاده قرار گرفتند.
یافتهها: الگوی اغلب جستوجوهای انجا م شده در بیشتر موارد به صورت کلی به جزیی و اختصاصی است. شرکتکنندگان جستوجوی خود را در مورد موضوع، مانند معرفی و بررسی حقایق، شروع نموده و سپس، هر یک بر روی جنبههای خاصی از موضوع تمرکز کردند. در بعضی موارد، کاربران در حین جستوجو ایدههای جدیدی به دست آوردند.
در پژوهــش حاضــر پارامتــر تعیین کننــده 1F، دقــت P و R بــه کمــک نتایــج انتخاب شــده توسـط الگوریتـم برابـر،75، ،7/73، 5/72محاسـبه شـده و بـا نتایـج مطالعـات اخیـر مقایسـه شـده اسـت. بررسـیهای انجام شــده نشــان میدهــد کــه ایــده پیشــنهادی در پیشبرد بازیابــی اطلاعــات به کمــک شــبکههای عصبــی به خوبــی نتیجــه میدهــد.
نتیجهگیری:با توجه به نتایج به دست آمده میتوان چنین استنتاج کرد که بر اساس مدل استخراجی، عواملی چون پیشینه کلی فرد در مورد موضوع، دانش موضوعی، محدوده زمان و ابزارهای در اختیار، پاسخ مورد نظر درجستوجو را تحت تأثیر قرار میدهد. موتورهای جستوجوی کنونی تنها بخشی از مدارک مرتبط با موضوع را در یک مجموعه داده بازیابی میکند. برای دسترسی به مطالب بیشتر و مناسبتر در حجم عظیم دادهها لازم است. مدلهای بهتری مورد بررسی قرار گیرد. روش شبکه عصبی پیشنهادی در این مطالعه امکان بهبود بازیابی اطلاعات را در مدت زمان کم فراهم می آورد. همچنین، با این روش میتوان این امکان را به وجود آورد که مدل جستوجو هر مرتبه با جستوجوی کاربران به روزرسانی شده و نتایج کاملتر و دقیقتری به دست آید.
