کتابخانه دیجیتالی: سیستم، سازمان، یا نهاد؟

چکیده:

کتابخانه از قدیمی‌ترین نهادهای تمدن انسان است، که در زمان‌های گوناگون نام‌های متفاوتی را یدک کشیده و منابع مختلفی از لوح‌های گلی تا لوح‌های نوری را در خود جای داده است. کتابخانه دیجیتالی عینیت رویای دیرین آدمی برای دسترسی به منابع اطلاعاتی ورای زمان و مکان است؛ که اکنون دوران نوباوگی خود را می‌گذراند. برخی آن را سیستم، عده‌ای سازمان، و در جایی هم نهاد معرفی کرده‌اند. تراکم سنگین استفاده از فناوری اطلاعات در کتابخانه دیجیتالی سبب استیلای دیدگاه‌های فناورانه در آن شد و ابعاد انسانی چندان مورد توجه قرار نگرفت. این سخنرانی به موضوع چالش‌برانگیز چیستی کتابخانه‌های دیجیتالی می‌پردازد و با طرح دیدگاه‌های نهادی‌ـ‌سازمانی در مقابل دیدگاه‌های فناورانه سعی در ایجاد تعادلی در برداشت‌های متخصصان نسبت به مفهوم کتابخانه دیجیتالی دارد. در این میان مدل‌های «5اس» و «دلوس» به عنوان مدل‌های فناورانه معرفی و تحلیل شده است و دیدگاه سخنران در مورد نظریه نهادی و سازمانی بودن کتابخانه دیجیتالی تشریح خواهد شد.