ساختواژه، اصطلاح‌شناسی و مهندسی دانش

ساختواژه، اصطلاح‌شناسی و مهندسی دانش
درجه علمی نشریه: 
دوره: 
۱۱
شماره: 
۲
شماره صفحه (از - تا): 
۱۵۹-۱۷۶
چکیده

مهندسی دانش، به منظور سازماندهی اطلاعات علمی، به برنامه‌ریزی رایانه‌ای و ایجاد شبکه اطلاعاتی می‌پردازد. ساماندهی نام‌گذاری مفاهیم علمی، یکی از مهم‌ترین مباحث علم اصطلاح‌شناسی محسوب می‌گردد که در آن "مفهوم" به عنوان واحد دانش فنی تعریف شده است. به منظور ترسیم روابط مفهومی یک رشته تخصصی بایستی نظام مفاهیم زیررشته‌های مرتبط با آن را، در یک ساختار کلی تلفیق نمود. بر این اساس، اصطلاح‌نامه‌های تخصصی، تدوین یافته و در نهایت با یکدیگر ادغام می‌گردند. فرا اصطلاح‌نامه نوعی اصطلاح‌نامه کلان است که باعث تلفیق اصطلاح‌نامه‌های متعدد موجود در سطح ملی و بین‌المللی می‌گردد و در بازیابی، ارجاعات متقابل، میان پایگاه‌های اطلاعات علمی گوناگون برقرار می‌نماید. "پایگاه‌های اطلاعات واژگانی" همانند "شبکه واژگان" شامل مجموعه واژگان‌، اصطلاح‌نامه‌ها و فرهنگ‌های لغت می‌شود که به قاعده‌مند نمودن معنی‌شناسی واژگانی یک یا چند زبان طبیعی می‌پردازد. در این میان، "هستی‌شناسی"‌ها می‌توانند در ساماندهی، نقش زیربنایی را ایفا نمایند و در آینده‌ای نه چندان دور "شبکه معنایی"ای را که توسعه یافته "شبکه جهانی اطلاعات" است، ایجاد نموده تا بازنمایی مفاهیم متعلق به زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون به دور از حاکمیت مطلق یک زبان و یک فرهنگ فراهم گردد. در تحقیق حاضر با استفاده از بانک اطلاعات واژگان (تلفیق واژگان علمی اصطلاح‌نامه‌های علوم پایه) پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران که به عنوان پیکره زبانی انتخاب گردید و با توجه به نظریه ساختواژی و معنی‌شناسی واژگانی (لیبر۲۰۰۴)، این واژگان مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و علاوه بر تعیین فراوانی هر یک از عناصر واژگان مرکب، مشتق و مرکب‌مشتق، الگوهای ساختواژی اصطلاحات علمی استخراج شد. سپس با تعیین روابط معنایی آن‌ها، زمینه طراحی هستی‌شناسی و شبکه واژگانی این حوزه علمی برای برنامه‌ریزی آموزشی و پژوهشی و در نهایت طراحی نظام مفاهیم شبکه علمی کشور فراهم گردید.

استناد: 

بهشتی، ملوک السادات. ۱۳۸۹. ساختواژه، اصطلاح‌شناسی و مهندسی دانش. نامه فرهنگستان ۱۱ (۲): ۱۵۹-۱۷۶.

مقاله ادواری علمی
دوره انتشار: 
وضعیت انتشار: 

افزودن دیدگاه