هدف: اجرایی نشدن سیاستهای خودتنظیمی، منجر به نبود انعطاف و انطباق لازم میان نهادهای تنظیمگر و سینماگران و بروز برخی مشکلات ساختاری در روند توسعه بازار سینمای ایران شده است. هدف از این پژوهش، شناسایی و ارزیابی عوامل حیاتی در موفقیت سیاستهای خودتنظیمی سینمای ایران بوده و برای دستیابی به این هدف، با تحلیل شرایط موجود و مطلوب، موانع اصلی اجرای این سیاستها، بررسی شده است. روش شناسی: در این پژوهش که با استفاده از روش آمیخته کمی و کیفی انجام گرفته، به منظور ترسیم شرایط مطلوب و شناسایی عوامل حیاتی در موفقیت سیاستهای خودتنظیمی، با تکیه بر مبانی نظری، به مقایسه زوجی و رتبهبندی کمی مهمترین عوامل، در سه شاخص صنعتی، راهبردی و محیطی پرداخته شده و برای ارزیابی شرایط موجود سینمای ایران و نیز ارزیابی موانع و چالشها، از دادههای کیفی و نظر خبرگان استفاده شدهاست. دادههای کمی از طریق پرسشنامههای مقایسه زوجی[1] و دادههای کیفی با مصاحبههای هدفمند جمع آوری شده اند و در نهایت تحلیل دادههای کمی با بهرهگیری از نرم افزار اکسپرت چویس[2]و تحلیل دادههای کیفی بر اساس کدگذاری انجام گرفته است.
یافتهها: بر اساس یافتههای پژوهش، عوامل مربوط به شاخص راهبردی در دادههای کمی با مجموع رتبه 3528 و 46 درصد و در دادههای کیفی با مجموع 90، مهمترین شکاف میان شرایط موجود و مطلوب در سینمای ایران است. از اینرو، برای برطرف ساختن موانع اجرای سیاستهای خودتنظیمی در سینمای ایران، تقویت عواملی همچون گسترش خصوصیسازی، تأسیس شوراهای فیلم، افزایش خودمختاری صنوف سینمایی و سرمایهگذاری بر روی استعدادها و منابع انسانی پیشنهاد میشود. نتیجهگیری: بر اساس دادههای بهدستآمده، چهار عامل: برقرای تعادل میان تنظیمگری دولتی و خصوصی، گسترش خصوصیسازی و توجه به فناوریهای نوین و ظرفیتهای بینالمللی، مهمترین راهکارهای اجرای سیاستهای خودتنظیمی در سینمای ایران قلمداد میشوند.
نظربیگی، وحید، داتیس خواجهئیان، و سمیه لبافی. شناسایی و ارزیابی عوامل حیاتی در موفقیت سیاستهای خودتنظیمی سینمای ایران. فصلنامه پژوهشهای ارتباطی. 31 (3): 41-73.
