شاخص‌های ارزیابی علم،‌ فناوری و نوآوری: مطالعه تطبیقی ایران، استرالیا و نیوزلند

هدف: این مطالعه به بررسی نظام‌های ارزیابی علم، فناوری و نوآوری (STI) در ایران، استرالیا و نیوزلند می‌پردازد. هدف اصلی آن شناسایی شاخص‌های ارزیابی STI در این کشورها و ارائه آن‌ها در قالب یک چارچوب موضوعی است. روش‌شناسی: در این مطالعه، استرالیا و نیوزلند ازنظر پیشرو بودن در ارزیابی STI برای مطالعه تطبیقی با ایران انتخاب‌شده‌اند. سپس، از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و با بررسی اسناد و گزارش‌های موجود، اطلاعات مربوط به شاخص‌های ارزیابی STI در این کشورها جمع‌آوری‌شده‌اند. درنهایت، با روش کیفی تحلیل موضوعی، حوزه‌های موضوعی شاخص‌های ارزیابی STI در این کشورها، احصا، طبقه‌بندی و توصیف‌شده است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش شامل بررسی شاخص‌های ارزیابی STI مورداستفاده در کشورهای منتخب است. درمجموع 445 شاخص شناسایی و در شش دسته موضوعی اصلی (شامل شاخص‌های انتشارات علمی، شاخص‌های سرمایه انسانی، شاخص‌های فناوری، شاخص‌های بودجه، شاخص‌های محیط نهادی و شاخص‌های نوآوری) و 27 زیرمجموعه طبقه‌بندی‌شدند. این طبقه‌بندی امکان مقایسه و تجزیه‌وتحلیل نظام‌مند شاخص‌های ارزیابی STI را فراهم می‌سازد. افزون بر این، تجزیه‌وتحلیل موضوعی شاخص‌های ارزیابی STI، ضمن شناسایی نقاط قوت و ضعف رویکرد هر کشور به ارزیابی STI، عوامل زمینه‌ای را که بر اثربخشی رویکرد ارزیابی آن‌ها تأثیر می‌گذارد، برجسته می‌کند. نتیجه‌گیری: بررسی تطبیقی میان ایران، استرالیا و نیوزلند نشان می‌دهد نظام‌های ارزیابی STI در هر کشور بر اساس ساختارهای اجتماعی و اقتصادی خاص خود، شامل مجموعه‌ای از شاخص‌های کمّی و کیفی است. این پژوهش از طریق تجزیه‌وتحلیل این شاخص‌ها، به سیاست‌گذاران ایرانی پیشنهاد می‌دهد با الگوبرداری از کشورهای پیشرو به تقویت روش‌های ارزیابی STI در سطح ملی بپردازند.