تعیین اولویت‌های پژوهشی گروه زبان‌شناسی رایانشی با فرایند تحلیل سلسه مراتبی (AHP)

تعیین اولویت‌های پژوهشی گروه زبان‌شناسی رایانشی با فرایند تحلیل سلسه مراتبی (AHP)
مهر ۱۳۹۵
نوع طرح پژوهشی: 
چکیده

در این پژوهش برای تعیین اولویت‌های پژوهشی گروه زبان‌شناسی رایانشی از روش تحلیل سلسله‌ مراتبی (AHP) استفاده شد. ساختار سلسله‌ مراتبی به طور کلی دارای سه سطح گزینه‌، معیار و هدف است. برای تهیه فهرست گزینه‌ها یعنی حوزه‌های پژوهشی زبان‌شناسی رایانشی از روش اصطلاح‌نامه‌ای استفاده شد و ۱۱ حوزه عمده پژوهشی با عنوان: ۱- دادگان و پیکره؛ ۲- درک خودکار؛ ۳- مدل‌سازی رایانشی؛ ۴- بازشناسی خودکار؛ ۵- بازیابی خودکار؛ ۶- استدلال خودکار؛ ۷- تولید خودکار؛ ۸- ترجمه ماشینی؛ ۹- آموزش خودکار؛ ۱۰- یادگیری خودکار؛ و ۱۱- پردازش تصویر به همراه زیرحوزه‌های متعلق به هر یک به‌دست آمد. پس از پالایش اولیه، برگزاری جلسات تخصصی متعدد در پژوهشکده مدیریت دانش و نیز برگزاری جلسات بارش افکار با حضور ریاست وقت پژوهشگاه تصمیم برآن شد با در نظر گرفتن ماموریت‌های پژوهشگاه در حال حاضر و با هدف جلوگیری از حصول نتایج نامعتبر و غیرقابل‌اعتماد در نتیجه مشارکت ناکارآمد خبرگان به دلیل تعداد زیاد مقایسه‌ها و کاهش میزان تمایل و رغبت آنها به پاسخ‌دهی، شبکه اولیه پروژه‌ها براساس مدل اصطلاح‌نامه‌ای به صورت اولویت‌بندی اولیه بین حوزه‌های عمده پژوهشی زبان‌شناسی رایانشی به‌دست آید. براساس ساختار تزاروسی این مدل و پس از ارزیابی و جلسات تخصصی با حضور هیئت علمی گروه زبان‌شناسی رایانشی ۲۹ زیرحوزه سه حوزه دادگان و پیکره، درک خودکار و مدل‌سازی رایانشی به عنوان گزینه‌ها وارد تحلیل سلسله‌ مراتبی شدند. در مرحله بعد معیارهای مقایسه با مطالعه ادبیات موجود، اسناد بالادستی و نیز جلسات بارش افکار با حضور ریاست پژوهشگاه تعیین و به صورت سه معیار اصلی ضرورت، امکان‌پذیری و جذابیت دسته‌بندی شدند. هریک از این سه معیار خود به ترتیب به زیرمعیارهای دیگری تقسیم شدند. با تعیین گزینه‌ها و معیارها ساختار مدل تصمیم در AHP بدست آمد. برای هر یک از گزینه‌ها و معیارها پرسشنامه خبره تهیه و در اختیار خبرگان قرار گرفت. وزن نهایی گزینه‌ها و معیارها و ساختار سلسله‌‌ مراتبی آنها در نرم‌افزار اکسل به‌ دست آمد. نتایج نشان می‌دهد به طور کلی حوزه پژوهشی درک خودکار با کسب بیش از ۶۵ درصد امتیاز بیشترین اولویت و زیرحوزه‌های پیکره متون، شبکه‌های واژگانی، اصطلاح‌نامه، غلط‌‌یابی و پیکره‌های خام به ترتیب پنج اولویت اول برای متخصصان زبان‌شناسی در پژوهشگاه محسوب می‌شوند. از سویی معیار «امکان‌پذیری یا توانایی انجام پژوهش» با ۶۴ درصد امتیاز به طور معناداری نسبت به دو معیار دیگر «جذابیت» و «ضرورت» با وزن تقریبی به ترتیب ۲۰ و ۱۶ درصد، وزن بیشتر و اهمیت بیشتری برای خبرگان دارد. در بین معیارهای امکان‌پذیری، معیار هزینه دارای بیشترین وزن است.

دسته‌بندی موضوعی: 
استناد: 

محمودزاده،‌ زهرا، ابوالفضل آهنی، و تقی رجبی. ۱۳۹۵. تعیین اولویت‌های پژوهشی گروه زبان‌شناسی رایانشی با فرایند تحلیل سلسه مراتبی (AHP). تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.

افزودن دیدگاه