به تناسب رشد و فراگیرشدن کاربرد اینترنت و طرح مقولههایی چون امنیت، حریم خصوصی مبادله و تراکنشهای آنلاین اهمیت اعتماد آشکارتر میشود. پژوهش درباره اعتماد آنلاین، تاکنون به طور جداگانه در حوزههای بازاریابی، فناوری اطلاعات، و علوم رایانهای انجام شده است. دانش موجود پیرامون (اعتماد در فضای سایبر ایران) اندک است. از این رو تصویر روشنی از وضعیت موجود میزان اعتماد در شبکههای اجتماعی در فضای سایبر ایران در دسترس نیست. در این پژوهش نمونه مورد مطالعه ۵۰۰ نفر از جامعه آماری یعنی کاربران چهار شبکه اجتماعی فعال در فضای سایبر ایران انتخاب شدند. به لحاظ ویژگیهای جمعیتشناختی مانند جنسیت تا حدود زیادی وضعیت نرمالی را نشان میدهد و نسبتهای جنسیتی نزدیک به هم هستند، به لحاظ تحصیلات نقطه ثقل بین دیپلم تا کارشناسی( ۷۶/۸درصد) است و از نظر سنی بیش از ۸۰ درصد آنان زیر ۳۰ سال سن دارند. سازههای تعیین شده برای سنجش اعتماد مانند وظیفهشناسی، توافقپذیری، برونگرایی، گرایش به اعتماد، باورهای اعتماد، رفتار مبتنی بر اعتماد و عوامل محیطی اعتماد صرفا نگرش کاربران در شبکههای اجتماعی مورد مطالعه بود و رفتار واقعی/ عملی کاربران منعکس نمیکند. میتوان چنین برداشت نمود که امکان تفاوت بین نگرش کاربران شبکههای مورد مطالعه و رفتار واقعی آنان وجود دارد. با این حال یافتههای پژوهش بیانگر این نکته است که کاربران شبکههای اجتماعی مورد مطالعه، باتوجه به میزان اعتمادشان اقدام به مشارکت در فعالیتها، بسط دامنه ارتباطات، و اشتراکگذاری محتوا میکنند. میزان همبستگی بین این دو متغیر (۰/۶۷۱=R) نه تنها نشان از وجود رابطه دارد بلکه استحکام این رابطه را نشان میدهد. نکته دارای اهمیت دیگر اینکه فعالیتهای مرتبط با متغیر مستقل، در شبکههای اجتماعی عموما بر محور پروفایل کاربران شکل میگیرند. از این رو فعالیتهای ریسکپذیر، ناشیانه، و نسنجیده کاربران خیلی زود در فضای کنشگری کاربر بازتاب خواهد داشت و توجه به عنصر اعتماد را پررنگ مینماید.
بابائی، محمود. 1391. بررسی عوامل ایجاد اعتماد در رایاسپهر (موردپژوهی: شبکههای اجتماعی). تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
