پژوهش حاضر با هدف مطالعه، بازطراحی و توسعه نسخه کنونی سامانه نشریههای دسترسی آزاد ایران (دوآجی) متعلق به پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) انجام میگیرد. دوآجی در سال 1402 با هدف ایجاد پایگاهی جامع و دقیق برای نمایهسازی نشریههای علمی دسترسی آزاد ایرانی طراحی و پیادهسازی شده است. هدف از توسعه این نسخه از سامانه، بهبود نشریههای ایرانی برای دریافت نمایههای بینالمللی و افزایش رویتپذیری آنها بوده است. این سامانه در حال حاضر در بردارنده اطلاعات تقریبا تمام نشریات علمی ایرانی با دسترسی آزاد (2010 نشریه در سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی) است که توسط 588 ناشر منتشر میشوند. نکته مهمی که در مورد نشریات نمایه شده در این پایگاه وجود دارد این است که این فهرست تقریبا دربردارنده تمام نشریات علمی ایرانی است. این مهم بدین معنی است که جز مواردی انگشتشمار، سایر نشریات علمی ایرانی به صورت دسترسی آزاد منتشر میشوند. این مساله در حالی است که تاکنون سامانهای جامع و کارا برای نمایه مقالات منتشر شده در این نشریات و ارائه رایگان آنها به پژوهشگران ارائه نشده است. این مهم در کنار عدم اطلاع پژوهشگران (به ویژه دانشجویان) از امکان دسترسی رایگان به تماممتن مقالات هر نشریه در پایگاه وب آن نشریه، منجر به ایجاد سامانههایی مانند مگیران، نورمگز، سیویلیکا و غیره شده که مقالات با دسترسی آزاد را از طریق پرداخت حق اشتراک در اختیار پژوهشگران قرار میدهند. با توجه به چالشهای بیان شده، پژوهش حاضر به دنبال توسعه سامانه دوآجی با هدف اصلی نمایه و اشاعه رایگان مقالات منتشر شده در نشریات علمی ایرانی است. بدین منظور، و با توجه به تنوع موجود در نرمافزارهای مدیریت نشریات علمی موجود در کشور، در این پژوهش خزشگرهای موردنیاز برای جمعآوری مقالات فارسی منتشر شده در سطح فراداده و فایل تماممتن طراحی شده و با بازطراحی و توسعه دوآجی، امکان دسترسی یکپارچه به مقالات فارسی منتشر شده در نشریات نمایه شده در دوآجی در اختیار پژوهشگران قرار خواهد گرفت. همچنین، علاوه بر نمایه و اشاعه مقالات، دیگر نیازهای مشخص شده بر اساس این تغییر یا با توجه به زمان سپری شده از راهاندازی سامانه دوآجی شامل پشتیبانی از زبان انگلیسی در سامانه، اتصال به سامانه احراز هویت یکپارچه ایرانداک و توسعه داشبورد و گزارشساز مدیریتی سامانه در این پژوهش بررسی و برطرف خواهد شد.
پاکنیت، نصراله، علیاصغر حجتپناه، مصطفی شعبانی، ستاره مدرسی، نسا رضایی، و وجیهه عبدی. زودآیند. توسعه سامانه نشریات دسترسی آزاد ایران (دوآجی) با طراحی و پیادهسازی خزشگرهای مقالهها و داشبوردهای مدیریتی. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
