در طرح پژوهشی «مقایسه روند پژوهشها در حوزه فناوری اطلاعات در پایاننامهها و رسالههای کشور و روند جهانی آن با استفاده از روش تحلیل متون»، حوزههای فناوری اطلاعات در جهان به دقت مورد بررسی و پایش قرار گرفت و با تاکید بر روند کلیدواژههای مورد استفاده، محدوده و روند فناوری اطلاعات در جهان و ایران مقایسه شد (ساجدینژاد, ۱۳۹۹). این پژوهش اما با رویکردی متفاوت سعی دارد از جنبه دیگر یعنی حوزه تمرکز موضوعات هر گروه پژوهشی ایرانداک، به بررسی شکاف پژوهشی (کمبودهای احتمالی) هر گروه پژوهشی به نسبت پژوهشهای بینالمللی (به تفکیک سه گروه پژوهشی) بپردازد و تفکیکی میان همه حوزههای فناوری اطلاعات (طرح پژوهشی و مقالات) و سه گروه پژوهشی قایل گردد. با توجه به تغییرات سریع در حوزه فناوری و تغییرات در مطالعات پژوهشگران مطرح در این زمینه (بینالمللی)، بازه یک ساله آخر مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
با فرض درهمتنیدگی پژوهشهای گروههای پژوهشی ایرانداک و ماموریتهای آنها در حوزههای عملکردیشان، ایجاد راهنمای مناسب و نظاممند از فعالیتهای پژوهشی مناسب و منطبق در هر یک از گروههای پژوهشی میتواند به عمقبخشی بیشتر ماموریتهای ایرانداک منجر گردد.
هرچند ممکن است حوزههای موضوعی فناوری اطلاعات در گروههای پژوهشی پژوهشکده فناوری اطلاعات دارای کلیدواژههای مشترک (و یا موضوعات مشترک) زیادی باشند، اما اثر و اهمیت هر کلیدواژه (یا موضوع) ممکن است برای هر یک و نهایتا هر پژوهشگر هر گروه متفاوت باشد. دلیل نگاشت پژوهشهای بینالمللی و گروههای پژوهشی در این طرح، استخراج موضوعات پژوهشی کمتر پرداخته شده در هر گروه پژوهشی و یا کشف خلا پژوهشی هر گروه پژوهشی پژوهشکده فناوری اطلاعات نسبت به وضعیت متغیر و با شتاب پژوهشها در حوزه فناوری اطلاعات در سطح بینالمللی است. از نتایج این طرح میتوان به این نکته اشاره نمود که در بخش قابل توجهی از پژوهشها و اولویتیابی پژوهش در پژوهشهای پژوهشکده فناوری اطلاعات نسبتا تحت تاثیر نیازهای بالادستی بوده و ساختارهای تصمیمگیر و سیاستگذار پژوهشی این تاثیر را بر روند پژوهش انجام دادهاند. با این حال به نظر میرسد به ازای تقاضای بالای پژوهشی در برخی موضوعات، پژوهش کافی انجام نمیشود که شاید به دلیل عدم تامین اعتبار کافی برای این پژوهشهاست. «سیستمهای پیشنهاددهنده که در راستای نیاز سیاستگذاران باشد» یکی از مهمترین موضوعاتی است که نیاز به تمرکز جدی در بعد پژوهش پژوهشکده و مورد نیاز در اسناد بالادستی است. در بررسی و مقایسه روند پژوهشهای ایرانداک با روندهای بینالمللی متاسفانه تطبیق زیادی مشاهده نشده است. در پژوهشهای ایرانداک تمرکز ویژه بر پژوهشهایی شده که در روندهای بینالمللی در حال افول است. از سوی دیگر حوزههای دادههای بزرگ و اینترنت اشیا و محاسبات ابری که در تمرکز پژوهشهای بینالمللی هستند، در وضعیت نامطلوب در ایرانداک مشاهده شدهاند.
ساجدینژاد، آرمان، و محمد ربیعی. 1401. مقایسه تطبیقی حوزههای فناوری اطلاعات در گروههای پژوهشی پژوهشکده فناوری اطلاعات ایرانداک با موضوعات بینالمللی. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
