مفهوم‌شناسی و روش تدوین فرااصطلاح‌نامه

مفهوم‌شناسی و روش تدوین فرااصطلاح‌نامه
نوع طرح پژوهشی
دسته‌بندی موضوعی
تاریخ تصویب
وضعیت طرح
چکیده

فرااصطلاح‌نامه ترکیبی است از زبان‌های ساختاریافته موجود که از طریق برقراری پیوند، ادغام و تلفیق آن‌ها به‌دست آمده است. اصطلاح‌نامه‌ها با یکدیگر مطابقت می‌یابند و از هر مفهوم در یک اصطلاح‌نامه، نشانگرهایی به نزدیک‌ترین مفهوم معادل در اصطلاح‌نامه‌های دیگر ایجاد می‌شود. این امر امکان ترجمه پرسش کاربر به کاوشی برای یک پایگاه اطلاعاتی مشخص را که با اصطلاح‌نامه تخصصی نمایه‌سازی شده است، فراهم می‌سازد. واژگان نیز ادغام می‌شوند و یک مبنای دانش غنی‌تر و جامع‌تر ایجاد می‌گردد. هر یک از واژگان ساختاریافته، واژه‌ای به عنوان «اصطلاح مرجح» برای مفهوم انتخاب می‌شود. فرااصطلاح‌نامه تنها یک مجموعه واژگان مقید نیست، بلکه ابزاری برای افزایش سودمندی و بهره‌وری از فرهنگ لغات و اصطلاح‌نامه‌های موجود است که به منظور هماهنگی میان زبان‌های ساختاریافته از طریق مطابقت‌دادن، ادغام و تلفیق اصطلاح‌نامه‌هاست که از ویژگی‌های فرااصطلاح‌نامه شمرده می‌شود. این هماهنگی، انتقال رکورد بین فیلدهای‌ پایگاه‌های اطلاعاتی و نیز جست‌وجو در آن‌ها را سهولت می‌بخشد. بنابراین فرااصطلاح‌نامه پایگاه اطلاعات واژگانی جامع، بزرگ و گسترش‌یابنده چند‌منظوره و چند‌زبانی حاصل از انطباق، اتصال، ادغام و تلفیق اصطلاح‌نامه‌هاو زبان‌های مقید موجود است که در اصل به قصد استفاده توسعه‌دهندگان آن تهیه و تدوین می‌شود. در عین حال می‌تواند برای سازندگان پایگاه‌های اطلاعاتی، کتابداران، متخصصان اطلاع‌رسانی و سایر علاقه‌مندان، مرجع مفیدی باشد. همچنین می‌تواند اطلاعات مورد نیاز برنامه‌های رایانه‌ای را برای ایجاد داده‌های استاندارد تأمین نماید، پرسش‌های کاربران را تفسیر و از طریق پالایش و جرح و تعدیل سؤالات با آن‌ها تعامل داشته باشد و اصطلاحات کاربران را به واژگان مورد استفاده در منابع مرتبط برگرداند. فرااصطلاح‌نامه معمولاً در حوزه معینی از دانش شکل می‌گیرد.

در ایرانداک اصطلاح‌نامه‌های تخصصی در دهه 1380 تدوین شده است و در سال‌های 97-1396 روزآمدسازی شده‌اند. علاوه بر اصطلاح‌نامه‌ها، مجموعه‌ای از واژه‌نامه‌ها و واژگان تخصصی را نیز تدوین و به چاپ رسانده است. برای جستجو و کاوش دقیق‌تر ضرورت دارد که این واژگان و اصطلاح‌نامه‌ها با یکدیگر تلفیق یابند تا از ریزش کاذب اطلاعات در جستجوی پایگاه گنج ممانعت به عمل آید و سرعت دستیابی هدفمند به اطلاعات تخصصی فراهم گردد. در این طرح ابتدا به بررسی منابع گوناگون با موضوع فرااصطلاح‌نامه و شناسایی مفاهیم وابسته به آن، بیان کاربرد و نیز مراحل تدوین آن پرداخته می‌شود.

استناد

حسینی بهشتی، ملوک‌السادات. 1398. مفهوم‌شناسی و روش تدوین فرااصطلاح‌نامه. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.

فایل پیوست
دریافت خلاصه (117.11 کیلوبایت)
دریافت تمام‌متن (3.34 مگابایت)
شماره :
3155
آخرین به روزرسانی :
جمعه, 26 دی 1404 - 23:35
X
Chat Icon