گسترش روزافزون کاربستهای هوش مصنوعی در فعالیتهای علمی، برخی از کنشگران این حوزه، به ویژه ناشران و دانشگاهها، را بر ان داشته تا به تنظیمگری و هنجارمندکردن این کاربستها بپردازند تا در کنار بهرهگیری از این فناوری، پیامدهای نامطلوب آن را کنترل کنند. ناشران، انجمنها و دانشگاههای زیادی به تدوین و ارائه سیاستهایی برای این تنظیمگری پرداختهاند بااینحال در ایران هنوز نهادهای سیاستگذار در زمینه پژوهش و همچنین موسسات آموزشی-پژوهشی به این مسئله توجه کافی نکردهاند. این پژوهش با مطالعه رویکردها و مواضع مهمترین ناشران، انجمنهای حوزه اخلاق انتشار، و همچنین دانشگاههای طراز اول جهان، میکوشد مجموعه رهنمودهایی که کاربستهای مجاز و غیرمجاز هوش مصنوعی در نگارش و ارزیابی علمی را مشخص میکنند ارائه دهد. ازنظر روششناختی، رسیدن به این مجموعه از رهنمودها متشکل از چهار گام گرداوری داده تا نقطه اشباع؛ دستهبندی سیاستها؛ تدوین و توجیه رهنمودها، و بررسی و تعدیل رهنمودها در یک گروه کانونی متشکل از متخصصین مرتبط بوده است. یافته اصلی مقاله مجموعهای از رهنمودها برای سه کنشگر اصلی نگارش و ارزیابی علمی، یعنی مولفان، داوران و سردبیران، خواهد بود.
شریفزاده، رحمان. 1404. استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی در نگارش و ارزیابی علمی؛ کاربستهای اخلاقاًً مجاز و غیرمجاز. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات . 14(2): 469-492.
