به گزارش «روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» طرح پژوهشی «مفهوم‌سازی، طراحی، و ساخت نظام رتبه‌بندی رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری» توسط دکتر بهروز رسولی، استادیار پژوهشکده جامعه و اطلاعات به پایان رسید.

پارک‌های علم و فناوری نقش مهم و برجسته‌ای در زیست‌بوم علم، فناوری، و نوآوری دارند و یکی از حلقه‌های کلیدی در تبدیل دانش به محصول هستند. با این حال، اگر کار و فعالیت و محصولات این پارک‌ها توسط جامعه دیده نشوند، این واحدها نمی‌توانند به حداکثر توان خود دست یابند. یکی از راه‌های افزایش رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری فراهم کردن سازوکاری است که بتوانند در زمینه رویت‌پذیری با یک‌دیگر رقابت کنند. ارزیابی، مقایسه، و رتبه‌بندی چنین سازوکاری است که می‌تواند پارک‌ها را به سوی به کار بستن ابزارها و راهکارهایی برای رویت‌پذیری بیشتر سوق دهد. هدف این پژوهش، شناسایی شاخص‌ها و سنجه‌های سنجش رویت‌پذیری در یک چارچوب فراگیر و ساخت یک نظام رتبه‌بندی در این حوزه است.

برای دستیابی به این هدف، پس از مرور نظام‌مند نوشته‌ها و مطالعه نوشته‌ها و ادبیات علمی در زمینه رویت‌پذیری؛ برای برای شناسایی ابعاد و سنجه‌های چارچوب سنجش رویت‌پذیری دو جلسه بارش فکری با حضور خبرگان، مدیران پارک‌های علم و فناوری، و سیاست‌گذار فناوری و نوآوری (و دیگر زمینه‌های در پیوند) درباره سنجه‌های رویت‌پذیری در ایران برگزار شده است. محتوای جلسه‌ها ضبط و پیاده‌سازی و با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل داده‌های کیفی، کدگذاری و دسته‌بندی شده است. سپس، چارچوب سنجش رویت‌پذیری در پرسشنامه‌ای سازماندهی شده و به 17 حرفه‌مند، سیاست‌گذار، و متخصص سپرده شده تا ابعاد و سنجه‌ها را اولویت‌گذاری و وزن‌دهی کنند. پس از وزن‌دهی این چارچوب، سرانجام، سامانه‌ای برای پایش، سنجش، و گزارش رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری طراحی و پیاده‌سازی شده است.

بر پایه داده‌های گردآوری شده چارچوب سنجش رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری ایران دربردارنده چهار بعد کلیدی، یعنی (1) هویت دیجیتال، (2) فضای وب، (3) شبکه‌سازی، و (4) برون‌داد است. بر پایه داده‌های گردآوری شده، پاسخ‌دهندگان وزن بعد «برون‌داد» را بیش از دیگر بعدها ارزیابی کرده‌اند و از دیدگاه آنان رویت‌پذیری باید بیش از هر چیز دیگری بر پایه برون‌داد و خروجی‌های یک پارک ارزیابی شود. این چهار بعد، روی هم، 36 سنجه کلیدی برای ارزیابی میزان رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری ایران را پوشش می‌دهند. ارزیابی پارک‌های علم و فناوری ایران بر پایه این چارچوب نشان داد که «پارک علم و فناوری پردیس» بیش از دیگر پارک‌های ایرانی رویت‌پذیر است.

رویت‌پذیری و سنجه‌های ارزیابی آن موضوع تازه‌ای در ادبیات و نوشته‌های علمی و حرفه‌ای است و تا کنون چارچوبی فراگیر برای سنجش آن پیشنهاد نشده است. این پژوهش نخستین کوشش در این زمینه است که به هدف افزایش رویت‌پذیری پارک‌های علم و فناوری ایران، ساخت چنین چارچوبی را در کانون توجه دارد. با آنکه سنجش رویت‌پذیری فرایندی دشوار، پیچیده، و چالش‌برانگیز است، چارچوب پیشنهادی در این پژوهش پنجره‌ای به سوی این مفهوم پیچیده گشوده است.