معماری سراسربین: تکنولوژی اعمال قدرت در جامعه مدرن

مکان: 
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، تالار سخن
محورهای سخنرانی: 
ویژگی‌های معماری سراسربین کدامند؟
چگونه این معماری در پیدایش تکنولوژی نوینی از قدرت در جامعه انضباطی مدرن تاثیر داشت؟
مناقشات اخلاقی حاصل از بکارگیری این تکنولوژی جدید از حکومت کردن بر انسان‌ها، در جامعه انضباطی مدرن چه بوده است؟
چکیده: 

اداره یک جامعه ارتباط تنگاتنگی با قدرت و اعمال آن بر افراد جامعه دارد که می‌توان آن را تکنیک‌های اعمال قدرت نامید. فوکو، فیلسوف و جامعه‌شناس فرانسوی معاصر، تعبیری جدیدی از قدرت به منزله تکنولوژی ارائه می‌دهد. از نظر او این ساز و کارها و رویه‌های قدرت را باید تکنیک‌ها، یعنی رویه‌هایی به شمار آورد که ابداع و تکمیل شده‌اند و بی‌وقفه توسعه می‌یابند. یک تکنولوژی تمام عیار قدرت، یا یه عبارت بهتر، تکنولوژی قدرت‌هایی که تاریخ خاص خود را دارند، وجود دارد. یکی از این تکنولوژی‌ها‌، تکنولوژی قدرت در جامعه مدرن است. این تکنولوژی برگرفته از ایده معماری سراسربین است که  توسط جرمی بنتام، فیلسوف حقوق برای اداره زندان‌ها در قرن هیجدهم ابداع شده است، طرح این بنا مشتمل بود بر ساختمانی حلقوی در پیرامون و برجی در مرکز. مراقبینی که در برج قرار می‌گرفتند می‌توانستند تمام اعمال و رفتار زندانیان را رصد کنند و تحت نظارت و مراقبت قرار دهند. فوکو معتقد است که این معماری به ظاهر ساده سبب تغییری بنیادین در  تکنیک‌های حکومت بر افراد شده است و جامعه انضباطی عصر حاضر را بوجود آورده است.

این تکنولوژی جدید از اعمال قدرت بر افراد ـ همچون بسیاری از تکنولوژی‌ها ـ با مناقشات اخلاقی فراوانی روبرو است. از مهمترین این مناقشات می‌توان به سوژه منقادسازی و به انقیاد کشیدن و تحدید آزادی‌های فردی اشاره کرد. در این سخنرانی می‌کوشیم با اشاره به تاریخچه پیدایش ایده معماری سراسربین، ویژگی‌های آن را بررسی کنیم و نشان دهیم که وقتی این ایده در قالب تکنولوژی حکومت در جامعه مدرن پیاده شد چه پیامدهایی ـ از جمله پیامدهای اخلاقی ـ در پی داشت.

موضوع رویداد: 
تاریخ برگزاری: 
۲۴ دى ۱۳۹۷
معماری سراسربین

افزودن دیدگاه