هدف: تبیین تأثیرپذیری مدلهای ذهنی کاربران نرمافزارهای کتابخانههای دیجیتال از تجربههای استفاده از سایر نظامهای اطلاعاتی (پایگاههای اطلاعاتی، نرمافزارهای کتابخانهای، موتورهای کاوش، شبکههای اجتماعی، و وبسایتها).
روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و مصاحبه نیمهساختاریافته و بر پایه نظریه وسیله- هدف انجام شد.
جامعه پژوهش شامل دو گروه بود: ۱) سه نرمافزار کتابخانه دیجیتالی شامل آذرخش، پاپیروس، و ثنا به عنوان نمونه انتخاب شدند. ۲) کاربران نهایی: تعداد اندکی از ۱۶ نفر کاربری که تجربه یکساله استفاده از این نرمافزارها را داشتند، به روش گلوله برفی و بقیه با معرفی کتابداران، انتخاب شدند.
یافتهها: گوگل، فیسبوک، و نرمافزار کتابخانههای سیمرغ بیشترین تأثیر را بر مدلهای ذهنی کاربران داشتند و ویژگیهای مورد انتظار کاربران نیز بیشتر تحت تأثیر موتورهای کاوش و شبکههای اجتماعی بود.
نتیجهگیری: مدلهای ذهنی کاربران، درهمکنشی از تجربههای فراگیر آنها در استفاده از سایر محیطها یا نظامهای اطلاعاتی به ویژه گوگل است. بنابراین، طراحان نرمافزارهای کتابخانه دیجیتال میتوانند از برخی کارکردها و قابلیتهای سایر نظامهای اطلاعاتی برای ارتقای کارآمدی نرمافزارها و افزایش رضایت کاربران بهره ببرند.
رجبعلی بگلو، رضا، رحمتالله فتاحی، مهری پریرخ. 1395. تأثیر نظامهاى اطلاعاتى بر شکلگیرى مدلهاى ذهنى کاربران کتابخانههاى دیجیتالى. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات 27 (2): 21-39.
