مقدمه و هدف: هدف از این پژوهش بررسی وضعیت سامانه پیشینه پژوهش ایرانداک و نقش آن در جلوگیری از فعالیتهای مطالعاتی تکراری در دانشگاه و تاثیر آن بر انجام پژوهشهای نوین است.
روششناسی تحقیق: روش پژوهش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفته است. جامعه آماری براساس پایگاه ایرانداک تمامی افرادی است که از طریق این سامانه پیشینه پژوهش خود را بررسی کردهاند. نمونه آماری تعداد 120 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.
یافتههای پژوهش نشان میدهد که پیشینه پژوهش نقش موثری در آگاهی دانشجویان از تکرار پژوهش داشته و آنها را برای انتخاب یک موضوع مناسب و کارآمد راهنمایی کرده است. همچنین نتایج حاکی از آن است که آنها اطلاع دقیقی از فعالیتهای پژوهشی پیشین نداشتهاند و از طریق این سامانه و راهنمایی انجام شده توانستهاند تا حد زیادی حدود و ابعاد پژوهش خود را اصلاح و تنظیم کنند. علاوه بر آن این سامانه از سرقت علمی عمدی و ناخواسته تا حد قابل توجهی کاسته است. از نظر کاربران سیستم، بیش از 70 درصد آنها فرایند پیشینه را مثبت و مفید ارزیابی کردهاند و معتقدند این سامانه در انجام پژوهش با توجه به جلوگیری از پژوهشهای تکراری و معرفی کارهای مشابه به کیفیت تحقیق آنها یاری رسانده است. نتیجهگیری حاکی از آن است که برای تقویت بنیه پژوهشی در مقاطع تحصیلات تکمیلی آموزش دانشجویان و ترغیب آنها به استفاده از سامانههای ایرانداک میتواند مفید و سودمند باشد. همچنین تبعیت از قانون پیشگیری از سرقت علمی در این میان نقشی تعیین کننده دارد. استفاده تمامی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به کیفیت بیشتر آثار مطالعاتی منجر میشود و برگزاری کلاسها و کارگاههای آموزشی در شناخت بیشتر این خدمت نقشی به سزا برعهده دارد.
ابراهیمی، هاجر، و فریبرز درودی. 1398. نقش سامانه پیشینه پژوهش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، در جلوگیری از پژوهشهای تکراری و کمک به پژوهشهای جدید. مقاله ارائه شده در اولین کنفرانس ملی ارزیابی علم، کرمان.
