ایجاد ارزش افزوده در سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (سمات) ملی با رویکرد بومیسازی مدل دادهای آن
پژوهش حاضر با هدف ایجاد ارزش افزوده در سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی( سمات) ملی با رویکرد بومیسازی مدل دادهای آن انجام شد. در ابتدا چهارچوبی ارزشافزا متشکل از اجزای مهم هر سامانه اطلاعاتی شامل اهداف سامانه، کاربران و دادههای سامانه برای انجام پژوهش در نظر گرفته شد. سپس پژوهش با رویکردی کیفی و با روش مطالعه موردی طی مراحل مختلف طراحی و اجرا شد. در مرحله اول از طریق مرور متون و با رویکرد روایی، اهداف اصلی سامانه سمات ملی و راهکارهای تحقق آنها در سامانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل در این بخش نشان داد که اهداف سمات ملی بیشتر مدیران و سیاستگذاران علم و فناوری را مورد توجه قرار داده و این اهداف بیشتر ارزیابی سازمانها و نیز پژوهشگران را دنبال مینمایند. در مرحله دوم با استفاده از مرور متون و روش مرور نظاممند منابع اطلاعاتی پژوهشی منتشر شده در داخل کشور، نیاز اطلاعاتی پژوهشگران داخل کشور بهعنوان یکی از کاربران عمده سمات ملی، مورد بررسی قرار گرفته و شناسایی گردید. نتایج حاصل در این بخش از پژوهش نشان داد که پژوهشگران بیشتر به اطلاعات مربوط به خروجیهای پژوهش در قالب انتشارات نیازمند هستند. در مرحله سوم پژوهش نیز با استفاده از روش مصاحبه نیاز اطلاعاتی یکی دیگر از کاربران عمده سمات ملی یعنی سیاستگذاران علم و فناوری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مرحله از پژوهش نشان داد که سیاستگذاران علم و فناوری به اطلاعات تجمیع شده (آماری و تحلیلی) و یکپارچه در زمینه موجودیتهای مختلف عرصه پژوهش نیاز دارند. در مرحله چهارم پژوهش، با استفاده از روش مشاهده، عناصر فرادادهای سامانههای اطلاعاتی مرتبط و مشابه با سمات ملی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این مرحله از پژوهش نشان داد که در سامانههای مشابه سمات ملی از حداقل موجودیتهای عرصه پژوهش استفاده شده است. در سامانههای مرتبط نیز عناصر فرادادهای که اطلاعات منحصر بهفرد موجودیتها را ارائه میکنند و نیز عناصر فرادادهای که به بازنمایی موجودیتها میپردازند بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. پیش از شروع مراحل اجرای پژوهش مدل دادهای سریف و همچنین مدل دادهای اصلاح شده آن برای سمات ملی یعنی آیریف از طریق بررسی منابع اطلاعاتی و همچنین مشاوره با صاحبنظران این حوزه مورد بررسی قرار گرفته و شناخت جامعی از آنها حاصل شد. نتایج حاصل در این مرحله نشان داد که مدل دادهای آیریف بصورت کامل منطبق با مدل دادهای استاندارد سریف طراحی نشده است. در هر مرحله از پژوهش، موجودیتها و عناصر فرادادهای و برخی از گروهبندیهای معنایی مورد نیاز شناسایی و در قالب مدل دادهای سریف، مدل دادهای منتخب برای سمات ملی، ارائه گردیدهاند. در واقع در پژوهش حاضر سه مدل بومی بر مبنای سریف و بر اساس اهداف سمات ملی، نیاز اطلاعاتی پژوهشگران، نیاز اطلاعاتی سیاستگذاران علم و فناوری و یک مدل خلاصه از سریف بر مبنای تجربه کریس ملی در کشورهای دیگر ارائه گردیده است.
