پایاننامهها و رسالهها یکی از منابع اصلی پژوهشی و علمی در جامعه دانشگاهی هر کشوری محسوب میشود. همچنین بخشی از مقالههای پژوهشی انتشار یافته در مجلههای علمی مستخرج از پایاننامهها و رسالههایی(پارساها) است که پیشتر در دانشگاهها و موسسات آموزشعالی به انجام رسیده است. پژوهشگران برای انجام فعالیتهای آکادمیک و علمی خویش نیاز دارند تا از سابقه پژوهشهای علمی آگاهی کافی داشته باشند. آشنایی با منابع و اطلاعات علمی این مزیت را به همراه دارد که پژوهشگران با نتایج و یافتههای علمی قبلی آشنا میشوند؛ روشهای مناسب علمی را میشناسند و نیز درمییابند که آیا پیشتر، پژوهشی که قصد انجام آن را دارند، در چرخه تحقیقی و جامعه علمی انجام شده است یا خیر؟. بنابراین برای جلوگیری از انجام پژوهشهای تکراری، آشنایی با متون علمی و اطلاع از مطالعات پیشیین که همراستا با طرح مورد نظر پژوهشگر هستند، لازم و ضروری است. در این گزارش، پس از بیان ضرورت توجه به پیشینه و مطالعه مبسوط آن، اهداف اصلی این پژوهش تبیین شد. از آنجا که ظرفیت کنونی فرایند پاسخدهی به درخواستهای دانشجویان تحصیلات تکمیلی در داخل ایرانداک جوابگوی همه درخواستها نیست، لازم است بخشی از درخواستها در قالب فرایندی به صورت برونسپاری شده پاسخدهی گردند. از این رو، این پژوهش با هدف تکمیل فرایند حفظ و اشاعه اطلاعات در قالب سامانه پیشینه تعریف شد. در فصل اول، چهار گام اصلی این پژوهش تعیین و سپس به معرفی اهدف و کارکردهای اصلی سامانه پیشینه پژوهش پرداخته شد. در فصل دوم، گزارشی از پاسخ به 50 هزار درخواست پیشینه پژوهش آورده شد. فصل سوم، میزان رضایت کاربران سامانه ملی پیشینه پژوهش، بر پایه دادههای سامانه نظرسنجی ایرانداک (سنا) تحلیل و گزارش شد. در فصل چهارم نیز، به جمعبندی مطالب گفته شده پرداخت.
ارشادی، محمدجواد، نادیا حاجیعزیزی، و ابراهیم معز. 1403. پایش و پاسخدهی به 50000 درخواست پیشینه پژوهش در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک). تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
