به گزارش ایسنا، به نقل از روزنامه قدس، در عصر فناوری، هوش مصنوعی به یکی از اساسی‌ترین محورهای تحول در نظام‌های آموزشی جهان تبدیل شده است. با این‌حال دغدغه اینکه این پدیده نوظهور ممکن است به پیامدهایی همچون کاهش نقش آموزشی و تربیتی معلمان و یا رکود علمی دانش‌آموزان ایرانی منجر شود ذهن بسیاری از والدین را به خود مشغول کرده است.

آن‌ها که استفاده مخفیانه دانش‌آموزان دهه ۶۰ را از کتاب‌های حل‌المسائل به خاطر دارند، استفاده از هوش مصنوعی در این دوره را نیز هم‌تراز و هم‌ردیف این کتاب‌ها می‌دانند؛ عاملی که ممکن است به شیوع ویروس تنبلی در کلاس‌های درس منجر شود.

تحول از «شکاف دیجیتال» به «شکاف خلاقیت»

رضا حسان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و راهبر «آزمایشگاه کودکان فضای مجازی» نیز در پاسخ به قدس می‌گوید: کودکان برای ورود به فضای دیجیتال -چه هوش مصنوعی و چه پیش از آن- نیازمند یادگیری مهارت‌هایی هستند که بدون آن، ورودشان بسیار خطرناک است. متاسفانه در کشور ما کمتر کسی به این مباحث اهمیت می‌دهد.

وی تسلط بر ایمنی در فضای وب، عدم افشای رمز عبور، پرسش‌گری مسئولانه از هوش مصنوعی و عدم برقراری ارتباط عاطفی با هوش مصنوعی را ازجمله مهارت‌های ضروری برای ورود به فضای هوش مصنوعی عنوان می‌کند و می‌افزاید: اگر بچه‌ها این مهارت‌ها را نیاموزند، استفاده از هوش مصنوعی علاوه بر تأثیر منفی بر هوش طبیعی و کاهش عملیات ذهنی، خطرات دیگری مانند دلبستگی ناسالم به این فضا را به دنبال خواهد داشت.

حسان با اشاره به تحول مفهوم «شکاف دیجیتال» به «شکاف خلاقیت» بیان می‌کند:در گذشته نگران بودیم کشورهایی که در فناوری جلو افتادند قابل دسترسی نباشند، اما امروز نگرانیم کشورهایی که نسل بعدی خود را خلاق بار می‌آورند، برای همیشه از دیگران پیشی بگیرند. هوش مصنوعی نعمت بزرگی است به شرطی که مهارت‌های ایمنی در کودکان تقویت شود.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا دانش‌آموزان ایرانی پیش از ورود به فضای هوش مصنوعی مهارت‌های ایمنی لازم را یاد می‌گیرند، به‌ صراحت می‌گوید: نه. چنین چیزی اصلا مطرح نیست. آموزش‌های موجود فقط مهارت‌های ساده دیجیتال و تفکر کامپیوتری را پوشش می‌دهند و به مهارت‌های نرم پرداخته نشده است.

حسان از راه‌اندازی «آزمایشگاه کودکان فضای مجازی» در دو سال پیش خبر می‌دهد و اظهار می‌کند: هدف ما این است بچه‌ها با کسب مهارت‌های لازم وارد فضای وب شوند. به‌تازگی دو کتاب نیز در این حوزه ترجمه کرده‌ایم.

این پژوهشگر در پایان با ابراز نگرانی عمیق می‌گوید: نگرانم زندگی این کودکان به‌طور جدی تحت تأثیر منفی قرار گیرد. آن‌ها سرمایه‌های کشور هستند که باید با کسب مهارت‌ها، خلاق شوند و از هوش مصنوعی برای حل مسائل کشور استفاده کنند، نه صرفا برای بازی.

خلاصه کلام اینکه اظهارات کارشناسان نشان می‌دهد با وجود تأکید قوانین و اسناد بالادستی، نظام آموزشی ایران هنوز برای مواجهه هوشمندانه با چالش‌های عصر هوش مصنوعی آماده نیست.