پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) با هدف تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی و حفظ رضایت کاربران از خدمات سامانههای خود، اقدام به درآمدزایی میکند. یکی از این سامانهها، سامانه «همانندجو»ست که میزان تشابه گزارشهای پژوهشی دانشگاههای کشور را میسنجد. بازارهای مختلف خدمات این سامانه به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: بازار انحصاری شامل بازار پیشنهاده، پایاننامه و رساله، و بازار چندقطبی نشریات. هدف این پژوهش ارائه یک مدل قیمتگذاری برای سامانه «همانندجو» با استفاده از نظریه بازیهاست. در این راستا، تقاضای بالقوه و اهمیت رقبای هر بازار شناسایی شده و راهبردهای قیمتیِ مناسب برای هر بازار تعیین میشود. این راهبردها باید به گونهای طراحی شوند که با توجه به مزیت رقابتی سامانه، سهم قابل کسب از بازار در وضعیت مطلوب قرار گیرد و سرانجام، سود خدمات این سامانه بیشینه گردد. تقاضای خدمات، تابعی از تقاضای بالقوه و قیمت خدمات است؛ به طوری که با افزایش قیمت، تقاضای خدمات کاهشی خواهد بود و در بازار چند قطبی تابعی از قیمت رقبا هم خواهد بود؛ به گونهای که با افزایش قیمت رقبا تقاضای خدمات افزایش خواهد شد. نوع رقابت درنظر گرفته شده در بازارهای گوناگون انحصاری و چندقطبی با توجه بهقدرت تصمیمگیری یکسان بازیکنان از نوع رقابت همزمان (تعادل نش) است. در این پژوهش، یک مدل ریاضی برای بازیکنان در نظر گرفته شده است و نقطه یکتای تعادل «نش» با برآورد کردن پارامترهای مدل ریاضی به طور دقیق بهدست میآید. از مهمترین نتایج این پژوهش میتوان به تأثیر افزایش تقاضای بالقوه و ضریب کشسانی قیمت در افزایش سود و تقاضا اشاره کرد؛ به طوری که با افزایش تقاضای بالقوه، هم قیمت افزایش مییابد و هم سود نهایی سامانه بیشتر میشود و از سوی دیگر، با افزایش ضریب کشسانی قیمت سود نهایی سامانه و قیمت خدمات کاهش مییابد. به گفته دیگر، با رقابتیتر شدن بازار قیمت، ارائه خدمات کاهشی خواهد شد. این یافتهها نشاندهنده اهمیت توجه به عوامل بازار و رقبا در تعیین راهبردهای قیمتگذاری برای خدمات نرمافزاری است.
نعیمی صدیق، علی. 1404. تحلیل قیمتگذاری خدمات همانندجو با بهرهگیری از نظریه بازیها (تحلیل قیمتگذاری خدمات همانندجو). پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات. 40(3): 723-755.
