به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، نشست علمی «دسترس‌پذیری و عدالت اطلاعاتی» ظهر امروز ۲۳ اردیبهشت‌ماه در غرفه اصلی نهاد در سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد. در این نشست محمد زره‌ساز، رئیس هیأت مدیره انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، دکتر محمد حسن‌زاده، استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی و رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، و دکتر علیرضا اسفندیاری‌مقدم، استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی به ایراد سخنرانی پرداختند.

چهار رکن عدالت اطلاعاتی

در این نشست، دکتر محمد حسن‌زاده با ارائه چارچوبی مفهومی برای عدالت اطلاعاتی، آن را متکی بر چهار محور دانست: اطلاع‌باوری، شایستگی، زیرساخت و قانون‌گذاری. او توضیح داد: «اگر اطلاعات در جامعه وجود داشته باشد، به خودی خود عدالت برقرار نمی‌شود، مگر اینکه افراد باور داشته باشند اطلاعات می‌تواند کیفیت زندگی آن‌ها را ارتقا دهد. اطلاعات مثل حق است؛ باید آن را گرفت، نه منتظر ماند تا به کسی داده شود.»

وی با تأکید بر نقش توانمندی افراد در استفاده از اطلاعات گفت: «دسترسی به اطلاعات زمانی ثمربخش خواهد بود که افراد شایستگی استفاده از آن را داشته باشند. اگر شایستگی وجود نداشته باشد، با پدیده آلودگی اطلاعات مواجه می‌شویم؛ موضوعی که امروز در میان خانواده‌ها و جوانان مشهود است.»

این استاد علم اطلاعات ادامه داد: «در حال حاضر اطلاعات به میزان کافی وجود دارد، اما همه افراد توانایی تفکیک سره از ناسره را ندارند. در این میان، زیرساخت‌های فناورانه و سطح دسترسی به ابزارهایی مانند گوشی هوشمند و اینترنت نیز اهمیت دارد.»

او نقش دولت در قانون‌گذاری را نیز کلیدی دانست و اظهار داشت: «حدود ۶۰ درصد عدالت اطلاعاتی به خود افراد بستگی دارد و کمتر از ۴۰ درصد آن به دولت مربوط می‌شود. ما به‌عنوان متخصصان علم اطلاعات باید در تدوین سیاست‌های دسترسی نقش ایفا کنیم و دولت را در این مسیر همراهی کنیم.»