مقدمه: دستیابی مستقیم و سریع به اطلاعات از جمله نیازمندیهای اصلی کاربران اطلاعات در دنیای فناورانه جدید است. امروزه، دیگر کاربران اطلاعات، به ویژه اطلاعات روز پزشکی و سلامت که روزامدی و دسترسی سریع به محتوای آن جز ضروریات است، فرصت کافی برای جستوجو و دستیابی به اطلاعات را ندارند. از این رو، پژوهش حاضر اقدام به تعیین راه کارهایی به منظور دستیابی به اطلاعات دقیق و مناسب در سریعترین زمان نمود.
روش بررسی: پژوهش حاضر با استفاده از مطالعه کتابخانهای و تحلیل محتوا اقدام به ارائه راهکاری برای یکپارچهسازی محتوا و خدمات در نرمافزارهای کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران نمود. با توجه به وجود حداقل یک کتابخانه مرکزی در هر یک از دانشگاهها، تمامی کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که بر اساس فهرست ارائه شده در وبگاه این وزارت 46 دانشگاه میباشد، جامعه پژوهش حاضر را تشکیل می دهند. برای بررسی، توصیف و تحلیل یافتهها از آمار توصیفی استفاده گردید.
یافتهها: کتابخانههای مرکزی دانشگاههای مورد مطالعه و نیز نرمافزارهای مورد استفاده برای ذخیره و بازیابی اطلاعات کتابشناختی و همچنین برخی از نرمافزارهای اطلاعاتی، توجهی به مبادله اطلاعات و در نتیجه یکپارچهسازی اطلاعات و خدمات خود با سایر کتابخانههای مرکزی ندارند. کتابخانههای مورد بررسی در 4/71 درصد موارد از نرمافزار کتابخانهای پارس آذرخش استفاده میکردند. این نرمافزار از قالب ابردادههای مارک برای اطلاعات کتابشناختی خود استفاده میکند. همچنین در 86 درصد موارد، نرمافزارهای مورد بررسی امکان ارائه خروجیهای ابردادهای استاندارد را داشتند.
نتیجهگیری: با توجه به یافتههای پژوهش حاضر میتوان از راهکارهای یکپارچهسازی در کتابخانههای مورد بررسی جهت بهرهبرداری اقتصادی از اطلاعات موجود استفاده کرد. بر اساس یافتههای این پژوهش، میتوان اذعان داشت که جهت بهرهبرداری اقتصادی از قابلیتهای دانشی موجود در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باید محتواهای ابردادههای این مراکز یکپارچه گردد. در این راستا، پیشنهاد میشود که از مدل جستوجوی همزمان، تفاهمنامه Z39.50 و استاندارد ایزو 2709 استفاده کرد.
علیپور حافظی، مهدی. 1391. یکپارچهسازی محتوا و خدمات در سیستمهای نرمافزاری کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی ایران: گامی مهم دراستفاده اقتصادی از دانش موجود. مدیریت اطلاعات سلامت 9 (4): 594-601.
