نمایه‌ساز ماشینی منابع فارسی: مدلی یکپارچه برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

نمایه‌ساز ماشینی منابع فارسی: مدلی یکپارچه برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
درجه علمی نشریه: 
فصل: 
دوره: 
۲۹
شماره: 
۲
شماره صفحه (از - تا): 
۴۲۵-۴۵۱
چکیده

نمایه‌سازی ماشینی به گونه‌ای از ‌نمایه‌سازی گفته می‌شود که در آن با استفاده از الگوریتم رایانه‌ای، واژه‌های کلیدی یک مدرک از عنوان یا متن، استخراج و سپس به شکل مدخل‌های نمایه مرتب و سازمان‌دهی می‌شوند. با وجود نیاز روزافزون به کاربرد رایانه در نمایه‌سازی، تاکنون برای زبان فارسی، نمایه‌ساز ماشینی ساخته نشده است. از این رو در این مقاله نتیجه بررسی و شناخت جنبه‌های علمی و عملیاتی این سیستم نمایه‌سازی در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران ارائه می‌شود که بر پایه ماموریت و دانش سازمانی خود یکی از آماده‌ترین بسترها را برای ساخت اینگونه نمایه‌ساز دارد. به این منظور، ابتدا به پیوند میان نمایه‌سازی و بازیابی اطلاعات، مباحث نظری و سیر تحول نمایه‌سازی ماشینی، نمایه‌سازی ماشینی از دیدگاه‌های عملیاتی و فرایندی، پروژه های موفق نمایه‌سازی به زبان‌های گوناگون در دنیا پرداخته‌شده و نیازمندی‌های نمایه‌ساز ماشینی برای زبان فارسی توصیف شده است. سپس اجزای یک ‌نمایه‌ساز برای زبان فارسی تشریح و مدل مفهومی ‌نمایه‌ساز ماشینی و همچنین روابط میان اجزا، جزئیات زیرسیستم‌ها، و مدل مفهومی سیستم طراحی شده‌اند. در پایان، نیازمندی‌های ساخت ‌نمایه‌ساز ماشینی برای این پژوهشگاه به بحث گذاشته شده‌است و وضعیت پروژه‌های انجام شده و تجربه‌های موجود در این زمینه نیز تبیین شده‌اند.

استناد: 

جلالی‌منش، عمار، سیروس علیدوستی، و محمود خسروجردی. ۱۳۹۲. نمایه‌ساز ماشینی منابع فارسی: مدلی یکپارچه برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات ۲۹ (۲): ۴۲۵-۴۵۱.

مقاله ادواری علمی
دوره انتشار: 
وضعیت انتشار: 

افزودن دیدگاه