در تهیه سامانههای برچسبگذاری اجزای کلام در زبان فارسی، بررسی ساختواژی اسمها و صفتها از دو نظر حائز اهمیت است: 1- اگر کلمهای قبلا در پیکره آموزشی ظاهر نشده باشد، نمیتوان از پیکره آموزشی اطلاعات دقیقی راجع به آن کلمه به دست آورد. بنابراین، اگر در یک پیکره متنی فارسی، کلمهای در واژگان حضور نداشته باشد (کلمه خارج از واژگان)، نمیتوان برچسبهای مربوط به کلمه را بازیابی کرد. در این صورت، برچسب کلمه را تنها میتوان با توجه به شکل کلمه (انواع پیشوندها و پسوندهایی که به کلمات متصل میشوند) یا بافتی که کلمه در آن ظاهر میشود، یا هر دو، حدس زد. 2- زبان فارسی ظرفیت بالایی برای ساخت همنگارههای جدید که از ساختواژه فارسی نشأت میگیرند، را نیز دارد. بنابراین، بررسی ساختواژی اسمها و صفتها، به منظور تفکیک آنها از هم ضروری به نظر میرسد، زیرا اکثر صفتها در بافتهای گوناگون، با صورت نوشتاری یکسان، میتوانند برچسب «اسم» بگیرند. در تحقیق حاضرساختواژه اسمها و صفتها در فارسی بررسی شده است. نظام نوشتاری زبان فارسی نیز مورد بررسی قرار گرفته است تا از این رهگذر بتوان به شناسایی انواع همنگارهها در زبان فارسی پرداخت. سپس، انواع همنگارهها در زبان فارسی مورد مطالعه دقیق قرار گرفته است و در نهایت از طریق جستوجو به دو روش ماشینی و دستی، فهرست مبسوطی از همنگارهها از پیکرههای «پیکره متنی زبان فارسی»، «پایگاه دادگان زبان فارسی» و «پیکره وابستگی نحوی زبان فارسی» تهیه شده است. بررسی کلی همنگارهها در پیکرههای مورد مطالعه نشان میدهد که بیشتر همنگارهها، فراوانی بالایی در پیکرههای متنی فارسی دارند و اکثر آنها در اثر یکسان بودن نمود نوشتاری تکواژ یاء نکره، یاء اسمساز، شناسه دوم شخص مفرد، یاء صفتساز و یاء متصل به گروه اسمی، ایجاد شدهاند.
علایی ابوذر، الهام. 1397. بررسی پیکره-بنیاد همنگارههای اسمی و صفتی فارسی جهت کمک به برچسبگذاری صحیح اجزای کلام. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات 34 (2): 897-921.
