پیش‌نویس برنامه استراتژیک 1400-1404

مقدمه

برنامه استراتژیک

پژوهشـگاه علوم و فنـاوری اطـلاعات ایران

1400-1404

(تقدیم شده به هیئت امنا - غیرمصوب و غیرقابل استناد)

 

«پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)» در یکم مهر سال ۱۳۴۷ خورشیدی با نام فارسی «مرکز اسناد ایران» در برابر نام انگلیسی «Iranian Documentation Center» پایه‌گذاری شد و پیش از نام کنونی، با نام‌ «مرکز مدارک علمی ایران» در سال ۱۳۵۰، «مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران» در سال ۱۳۷۰، و «پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران» در سال ۱۳۸۴ نیز خوانده شد. پژوهشگاه با نام کوتاه «ایرانداک» شناخته می‌شود. «داک»، کوته‌نوشت «doc» در «documentation» و در زبان فارسی به‌معنای «تکیه‌گاه» و «چوبی است که دیوار و در را بر آن محکم سازند». نام نمادین ایرانداک، «گنج دانش» است و شعار آن، «به‌ از گنج دانش به گیتی کجاست».

پژوهشگاه، ویژگی‌ها و نقش‌هایی دارد که آن را از دیگر سازمان‌های ملی و جهانی همانندش متفاوت می‌سازند، مانند:

• بیش از 50 سال پیشینه و پیشگامی در مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه و خدمات اطلاع‌رسانی؛
• دارای نمانام ملی و جهانی؛
• تخصص در پژوهش‌های فناوری اطلاعات و مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه؛
• پرداختن به زمینه‌های تازه در علوم و فناوری اطلاعات؛
• نهاد پدیدآور ابزارهای تخصصی سازمان‌دهی اطلاعات همانند اصطلاح‌نامه‌های علمی و فنی؛
• نهاد هماهنگ‌کننده اشتراک منابع اطلاعات؛
• واسپارگاه و آرشیو ملی پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌های مؤسسه‌های آموزش عالی کشور؛
• دارای نقش ملی برای ثبت و سازمان‌دهی پیشنهاده‌های پژوهشی آموزش عالی؛
• سرچشمه دبیزش (دکومانتاسیون) در دهه 1340 در ایران؛
• دارای گنجینه بی‌همتای اطلاعات علمی و فناورانه ایران. 

مأموریت بنیادین پژوهشگاه بر پایه اساسنامه؛ پژوهش، مدیریت اطلاعات علم و فناوری، آموزش، همکاری‌های پژوهشی و اطلاع‌رسانی، و پشتیبانی از سیاست‌گذاری علم و فناوری است که در سازمانی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری و زیر نظر هیئت امنا و با همراهی نزدیک به 140 عضو هیئت علمی و غیرهیئت علمی انجام می‌شود.

پژوهش در پژوهشگاه را ده‌ها عضو هیئت علمی و پژوهشگر در قالب سه پژوهشکده و آزمایشگاه‌های آن به انجام می‌رسانند. دستاورد این کار، انجام صدها طرح پژوهشی است که به شکل گزارش، کتاب، مقاله نشریه، مقاله همایش، سخنرانی، و میزگرد نیز ارائه می‌شوند. پژوهش‌نامه جهانی پردازش و مدیریت اطلاعات، تنها نشریه برگزیده ملی در سال ۱۳۹۴ که انتشار آن به سال ۱۳۵۱ بازمی‌گردد، از دیگر دستاوردهای پژوهش در پژوهشگاه است. برگزاری همایش سالانه مدیران فناوری اطلاعات با ارائه آخرین دستاوردهای فناوری اطلاعات کشور و جایزه ملی فناوری اطلاعات برتر (فاب) از دیگر خدمات پژوهشی پژوهشگاه به‌ شمار می‌رود.

پژوهشگاه کار مدیریت اطلاعات علم و فناوری را از سال ۱۳۴۷ شروع کرد و افزون بر اطلاعات جاری، اطلاعات پیش از آن را نیز سازمان داد. دستاوردهای این کار در سامانه‌ها و پایگاه‌های اطلاعات و منابع مرجع ارائه می‌شوند. پژوهشگاه اکنون دارای پایگاه داده‌ای با نزدیک به یک میلیون و 300 هزار رکورد از مدارک علمی و فنی کشور است و بر پایه قانون، کار ثبت اطلاعات پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکترا (پارسا) و پیشنهاده‌های آن‌ها را انجام می‌دهد. پژوهشگاه مرکز ثبت و تنها آرشیو ملی اطلاعات پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، و پیشنهاده آنهاست و تولید ارزش افزوده و اطلاعات پشتیبان و همچنین تحلیل اطلاعات، بخشی دیگر از این مأموریت است و سامانه‌های پیشینه پژوهش؛ همانندجو؛ دروازه اطلاعات علمی، پژوهشی، و فناورانه ایران؛ اصطلاح‌نامه‌‌های علمی و فنی؛ واژه‌نامه‌ها؛ فهرست‌های مستند نام‌ها؛ راهنمای پژوهش و پژوهشگران؛ شیوه‌نامه ایران؛ و آمار و اطلاعات کتابخانه‌ها نمونه‌هایی از آنها هستند.

پژوهشگاه از چهار دهه پیش، هزاران ساعت آموزش حضوری و مجازی را در صدها دوره کوتاه‌مدت برای پژوهشگران سراسر کشور اجرا کرده است. همچنین پژوهشگاه پایه‌گذار و نهاد هماهنگ‌کننده همکاری‌های اطلاع‌رسانی در ایران است و این کار را از سال ۱۳۴۸ با اجرای طرح امانت میان کتابخانه‌ها آغاز کرده و از سال ۱۳۷۴ نیز طرح غدیر (عضویت فراگیر کتابخانه‌ها) را به اجرا در آورده است. فراهم‌آوری منابع علمی خارجی برای دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها از سال ۱۳۸۷ در شورای تأمین منابع علمی در پژوهشگاه دنبال می‌شود. پژوهشگاه با نهادهای جهانی اطلاع‌رسانی مانند «ایفلا» و «ترم‌نت» نیز همکاری دارد و نماینده ایران در شبکه اطلاع‌‎رسانی آسیا و اقیانوسیه (اپین) نیز هست که از سوی برنامه «اطلاعات برای همه» یونسکو هدایت می‌شود.

پشتیبانی از سیاست‌گذاری علم و فناوری کشور از روزهای نخست در کانون پژوهش‌های پژوهشگاه بود. اکنون نیز این پشتیبانی با اطلاعات ارزش افزوده بسیاری انجام می‌شود و سامانه‌هایی مانند جایگاه علم، فناوری، و نوآوری ایران در جهان و دانش ایران نیز در همین راستا هستند.

این برنامه که تنها با یاری خداوند و پشتیبانی وزارت و هیئت امنا و همکاری و همراهی اعضای پژوهشگاه دست‌یافتنی است، با ارائه جهت و رویکردی پایدار برای پنج سال آینده، پژوهشگاه را در انجام مأموریت خود یاری می‌کند.

 

واژه‌نامه

 

وزارت: وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری.

پژوهشگاه: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک).

اطلاعات علمی و فناورانه: اطلاعاتی که در کارهای علمی یا فناورانه قابل استفاده یا لازم هستند یا اطلاعاتی که از چنین کارهایی پدید می‌آیند.

مدرک: هر شکل چاپی، دیداری، شنیداری، الکترونیکی، و/ یا دیگر انواع رسانه‌ها که «در» یا «بر» آنها، اطلاعات نوشته، ثبت، ذخیره، نمایش‌ داده،‌ و/ یا تولید شده باشد.

مدرک علمی و فنی: مدرکی که حاوی اطلاعات علمی و فناورانه باشد.

علوم اطلاعات: معرفت نسبت به اطلاعات و تولید، استفاده، و مدیریت آن که از کاربرد طیفی از رشته‌های گوناگون علمی در پاسخ به پرسش‌های مربوط‌ پدید می‌آید.

فناوری اطلاعات: تمامی گونه‌های رایانه‌ها، هم سخت‌افزار و هم نرم‌افزار آنها، و همچنین شبکه‌های ارتباط بین دو یا چند رایانه و فناوری‌های رایانه‌ای و ارتباطی یک‌پارچه.

مدیریت اطلاعات: فرایند تولید،‌ انتقال، گردآوری، سازمان‌دهی، ذخیره، بازیابی، حفظ،‌ تحلیل، اشاعه، و کاربرد اطلاعات علمی و فناورانه.

پایگاه داده: مجموعه‌ای از داده‌های سازمان‌یافته که به‌آسانی قابل بازیابی است و با کاربست فناوری اطلاعات فراهم می‌شود.

اطلاع‌رسانی: هر گونه کار یا خدمتی که برای پاسخ به نیازهای اطلاعاتی عاملان فعالیت‌های علمی و فناورانه نیاز باشد.

استراتژی‌ پی‌گیرانه: استراتژی‌ای که دنبال می‌شده‌ است و همچنان باید پی‌گیری شود. این استراتژی با یک ستاره نشان داده می‌شود.

استراتژی بازنگرانه: استراتژی‌ای که دنبال می‌شده است، ولی باید با کاربست رویکردهای تازه‌ای پی‌گیری شود. این استراتژی با دو ستاره نشان داده می‌شود.

استراتژی نوآورانه: استراتژی‌ای که نوین است و تاکنون انجام نشده یا با رویکردهای نوآورانه‌ای بدان پرداخته می‌شود. این استراتژی با سه ستاره نشان داده می‌شود.

برنامه‌های بالادست

 

 

سند چشم‌انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی ایران

سند چشم‌انداز بیست‌ساله راهنمای همه‌سویه‌ای برای کار نهادها، از جمله پژوهشگاه‌هاست و جمهوری اسلامی ایران را در افق ۱۴۰۴ دارای ویژگی‌های زیر می‌داند:

1. برخورداری از دانش پیشرفته؛

2. توانا در تولید علم و فناوری؛

3. دست‌یافته به جایگاه اول علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی؛

4. تأکید بر جنبش نرم‌افزاری و تولید علم.

 

سیاست‌های کلی علم و فناوری

سیاست‌های کلی علم و فناوری در راستای خلق نوآوری، ارتقای جایگاه ایران در سطح جهان، افزایش بودجه پژوهشی، رعایت اخلاق در علم، و پرداختن به تولیدات داخلی، در موارد زیر تاکید نموده است:

1. ارتقای جایگاه جهانی کشور در علم و فناوری و تبدیل ایران به قطب علمی و فناوری جهان اسلام؛

2. ایجاد تحول نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری با افزایش سهم علم و فناوری در اقتصاد و درآمد ملی، ازدیاد توان ملی و ارتقای کارآمدی؛

3. دستیابی به علوم و فناوری‌های پیشرفته با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی ویژه؛

4. تقویت عزم ملی و افزایش درک اجتماعی نسبت به اهمیت توسعه علم و فناوری؛

5. مدیریت دانش و پژوهش و انسجام‌بخشی در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی در حوزه علم و فناوری و ارتقای مستمر شاخص‌ها و روزآمدسازی نقشه جامع علمی کشور با توجه به تحولات علمی و فنی در منطقه و جهان؛

6. حاکمیت مبانی، ارزش‌ها، اخلاق و موازین اسلامی در نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری؛

7. حمایت از مالکیت فکری و معنوی و تکمیل زیرساخت‌ها و قوانین و مقررات مربوط.

 

نقشه جامع علمی کشور

نقشه جامع علمی کشور دارای جهت‌گیری‌هایی است که با کار پژوهشگاه پیوندی استوار دارند:

1. ایجاد هماهنگی و انسجام بین نهادهای ذی‌ربط در علم و فناوری و تکمیل نهادهای مرتبط با چرخه علم و فناوری؛

2. تقویت و انسجام‌بخشی به ‌نظام اطلاعات علمی و فناوری کشور با مأموریت استانداردسازی و اصلاح فرایندهای تولید، ثبت، داوری، و سنجش و ایجاد بانک‌های اطلاعاتی یکپارچه برای رساله‌ها، پایان‌نامه‌ها، طرح‌های پژوهشی و فناوری، مقالات، مجلات و کتب علمی، و اختراعات و اکتشافات پژوهشگران.

 

برنامه وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری

در برنامه وزیر گرامی تأکید بر اعتلای اخلاق و معنویت و پیشرفت پایدار و درون‌زا تأکید شده است که در راستای آن بسیاری از فعالیت‌های پژوهشگاه انجام می‌شود. در این برنامه اهتمام جدی بر اجرای قانون «پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی» با هدف صیانت از اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه‌ها تأکید شده است. افزون‌ بر این، جهت‌دهی به فعالیت‌های پژوهشی اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان در حل معضلات کشور و توجه به بروندادهای پژوهشی از محورهای این برنامه است.

 

قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

بسیاری از فعالیت‌های پژوهشگاه در راستای مواد برنامه ششم توسعه کشور بخش علمی و فناوری و با همکاری دیگر نهادهای علمی کشور انجام خواهد پذیرفت:

1. ایجاد نظام پایگاه داده و اطلاعات پژوهش و فناوری کشور به‌منظور افزایش بهره‌وری نظام ملی نوآوری؛

2. بهبود و توسعه سامانه‌ رایانه خدمات الکترونیکی در تسهیل فرایندهای اداری و مدیریتی؛

3. اجرای نظام اشتراک منابع میان مراکز آموزشی و پژوهشی کشور؛

4. ایجاد تنوع منابع مالی در مراکز پژوهشی و فناوری.

 

سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

کار پژوهشگاه همسو با یک سیاست کلی اقتصاد مقاومتی است: پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان، پیاده‌سازی و اجرای نقشه جامع علمی کشور، و ساماندهی نظام ملی نوآوری به‌منظور ارتقای جایگاه جهانی کشور و افزایش سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانش‌بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش‌بنیان در منطقه.

 

اولویت‌های ویژه و عمومی ریاست جمهوری

اولویت‌های عمومی و ویژه ریاست گرامی جمهوری به وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری می‌تواند با بخشی از کار پژوهشگاه پیوند داشته باشد:

1. ارتقای عدالت آموزشی و دسترسی به فرصت‌های یادگیری در کل کشور؛

2. بهبود وضعیت پژوهش متمرکز بر تقویت ارتباط با صنعت؛

3. بهبود فضای فرهنگی با توجه به ترویج و پاسداشت اخلاق دانشگاهی؛

4. اولویت واگذاری فعالیت‌ها به مردم و فراهم‌آوردن زمینه مشارکت با بخش خصوصی.

 

سیاست‌های هیئت امنا

هیئت امنا به عنوان تصویب‌کننده برنامه استراتژیک، افزون بر دریافت گزارش عملکرد سالانه برنامه استراتژیک پژوهشگاه، سیاست‌های زیر را در پژوهشگاه پایش می‌کند که شماری از آن‌ها بر کار پژوهشگاه تأثیر دارند:

1. رعایت نظم برنامه‌ای؛

2. انتظام امور آموزشی؛

3. انتظام امور پژوهش و فناوری؛

4. انتظام امور اداری، ‌تشکیلاتی، و منابع انسانی؛

5. انتظام امور زیربنایی و منابع مالی و سرمایه‌ای؛

6. انتظام امور دانشجویی، ‌اجتماعی و فرهنگی؛

7. انتظام امور بین‌الملل.

 

قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی و آیین‌نامه اجرایی آن

در تبصره نُه این قانون و همچنین بخشی از آیین‌نامه اجرایی آن؛ حوزه‌های علمیه،  و همه مؤسسه‌های آموزشی و پژوهشی وابسته به وزارت‌خانه‌های علوم، تحقیقات، و فناوری و بهداشت، درمان، و آموزش پزشکی و دیگر دستگاه‌های اجرایی باید پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌های دانشجویان و دانش‌آموختگان خود را در سامانه‌های پژوهشگاه همانندجویی و ثبت کنند.

 

افزون بر اسناد بالا که ملی و بلندمدت هستند، گزار‌ش‌های زیر نیز سنجه‌هایی دارند که در جهت‌دهی به برنامه استراتژیک پژوهشگاه تاثیرگذارند:

1. گزارش به مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی؛

2. گزارش به مرکز نظارت، ارزیابی، و تضمین کیفیت وزارت عتف؛

3. گزارش به «آی.اس.سی.»؛

4. گزارش به سازمان برنامه و بودجه؛

5. گزارش به دیوان محاسبات.

 

بیانیه مأموریت

 

 

برای انجام این مأموریت، پژوهشگاه در چارچوب اساسنامه خود:

1. پژوهش‌های توسعه‌ای، کاربردی، و بنیادی انجام می‌دهد و دستاورد آن‌ها را اشاعه می‌دهد؛

2. در مدیریت اطلاعات علم و فناوری کشور مشارکت و با هماهنگی دیگر نهادها کار می‌کند؛

3. تصویر و نمای علم و فناوری کشور را بازنمایی می‌کند؛

4. اشتراک منابع را در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی کشور برنامه‌ریزی و هماهنگ می‌کند؛

5. بینش، دانش، و مهارت، اخلاق و حقوق پژوهش و فناوری اطلاعات، و پیوند منابع انسانی را گسترش می‌دهد؛

6. دستاوردها و یافته‌های علمی و فنی کشور و جهان را در زمین علوم و فناوری اطلاعات منتشر می‌کند؛

7. با نهادهای علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی در ایران و جهان همکاری می‌کند؛

8. به کارگزاران علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی کشور مشاوره می‌دهد؛

9. «وزارت» و مجامع جهانی را در زمینه علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی، بسته به مورد، نمایندگی می‌کند؛

10. در زمینه‌های مدیریت علمی و فناورانه و کاربرد فناوری اطلاعات پژوهش می‌کند؛

11. از سیاست‌گذاری علم و فناوری پشتیبانی می‌کند؛

12. در گسترش و پشتیبانی از دسترسی آزاد به اطلاعات، داده‌ها، و علم همکاری می‌کند؛

13. پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌های تحصیلات تکمیلی کشور را ثبت می‌کند؛

14. نوشتار پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها و دیگر مدارک علمی و فنی را همانندجویی می‌کند.

فلسفه و ارزش‌ها

پژوهشگاه باور دارد که:

1. علوم و فناوری اطلاعات در کشور و جهان اهمیتی روزافزون دارد؛

2. اطلاعات علمی و فناورانه در توسعه همه‌سویه کشور نقشی کلیدی دارد؛

3. ظرفیت ملی تولید و پردازش اطلاعات علمی و فناورانه در ارتقای جایگاه جهانی کشور جایگاهی بنیادین دارد؛

4. کتابخانه‌ها‌ و مراکز و کارشناسان اطلاع‌رسانی همگام با دانشمندان دیگر علوم و فناوری در پدیدآوری جامعه اطلاعاتی و دانش‌مدار نقشی برتر دارند؛

5. برای مانایی و پیشرفت در عصر اطلاعات و دانش به رویکردی علمی و پژوهشی نیاز است؛

6. توجه به پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کاربرد فناوری اطلاعات بایسته است؛

7. توسعه نیروی انسانی، بنیان توسعه علوم و فناوری اطلاعات است؛

8. همکاری و هماهنگی برای پیشبرد کارایی و اثربخشی علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی بایسته است؛

9. همگامی با دگرگونی‌های شتابان علمی و فنی در حوزه علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی بایسته است؛

10. در مدیریت اطلاعات و کاربرد فناوری اطلاعات، پیروی از اصول اخلاقی بایسته است؛

11. ایفای نقش فعال در گسترش دانش بشری و فرایند جهانی‌سازی بایسته است؛

12. اطلاعات علمی و فناورانه کشور از آن همه مردم است و باید به کار رود، به اشتراک گذاشته شود، حفظ گردد، و به آیندگان انتقال یابد.

 

پژوهشگاه در کار خود:

1. کرامت انسان‌ها را گرامی می‌دارد؛

2. از آموزه‌های اسلام و قوانین و مقررات پیروی می‌کند؛

3. مصالح ملی را از مصالح سازمانی و فردی برتر می‌داند؛

4. از اصول و روش‌های علمی بهره می‌برد؛

5. آماده همکاری و هماهنگی است و آن را ترویج می‌کند؛

6. به ظرفیت‌های سازمانی خود اتکا می‌کند؛

7. نگاه سیستمی و بلندمدت دارد.

قلمرو

 

 

قلمرو کار پژوهشگاه:

1. در «پژوهش»؛ نیازهای کشور، وزارت عتف، و پژوهشگاه، و همچنین مرزهای دانش؛

2. در «مدیریت اطلاعات»؛ اطلاعاتی که در فعالیت‌های علمی یا فنی قابل کاربرد یا لازم هستند، یا اطلاعاتی که از چنین فعالیت‌هایی پدید می‌آیند و در «فناوری اطلاعات»؛ توسعه فناوری‌هایی که پشتیبان مدیریت اطلاعات و اطلاع‌رسانی باشند؛

3. در «آموزش»؛ نیازهای آموزشی کشور، به‌ویژه در راستای پژوهش و استانداردسازی پژوهش؛

4. در «همکاری و هماهنگی»؛ با دیگر دستگاه‌ها برای مدیریت اطلاعات علم و فناوری؛ و

5. در «توسعه منابع انسانی»؛ منابع انسانی شاغل در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی، کاربران اطلاعات علمی و فناورانه، و علاقه‌مندان به این حوزه‌ها است.

تحلیل محیط

 

نقاط ضعف	نقاط قوت
ناکافی بودن بودجه عمومی پژوهشگاه؛ بی‌تناسبی ظرفیت‌های پژوهشگاه با رشد تقاضای خدمات اطلاع‌رسانی و مأموریت‌های وزارتی و ملی؛ کمبود تسهیلات و امکانات رفاهی؛ فرسودگی ساختمان پژوهشگاه؛ نیروی انسانی ناکافی برای انجام مأموریت‌های گوناگون؛ تجربه ناکافی در تجاری‌سازی محصولات و خدمات.	پیشینه بلند پژوهشگاه در اطلاع‌­رسانی و مدیریت اطلاعات؛  فضای کافی و مالکیت ساختمان؛ پیشینه اجرای دوره‌های آموزشی تخصصی در زمینه پژوهش، اطلاع‌رسانی، و مدیریت اطلاعات؛ ترکیب نیروی انسانی جوان، باانگیزه، و با تحصیلات بالا؛ دارای نشریه علمی و پژوهشی با نمایه‌های ملی و جهانی؛ یگانه بودن و تنوع پایگاه‌های اطلاعات پژوهشگاه به‌ویژه در زمینه پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، و پیشنهاده‌ها؛ عضویت و همکاری در نهادهای سیاست‌گذاری علم و فناوری کشور.
تهدیدها	فرصت‌ها
پائین و ناشناخته بودن جایگاه پژوهش؛ نبود شاخص‌های درست تخصیص منابع به پژوهشگاه‌ها؛ گسترش مراکز اطلاع­رسانی علمی با کارهای همانند در کشور؛ بلوغ ناکافی نظام ملی نوآوری؛ پذیرفته نبودن جایگاه و مرکزیت پژوهشگاه در میان همه مؤسسه‌های علمی کشور؛ بینش نادرست برخی مؤسسه‌ها و مدیران علمی کشور در زمینه اشاعه اطلاعات علم و فناوری و پافشاری در نهان‌سازی آن؛ بهره‌گیری پایین صنعت و دولت از پژوهش‌ها، تجربه‌ها، و دانش انباشته در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها؛ پیروی نکردن از قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی؛ دوگانگی برداشت‌ها و ارزیابی‌ها از پژوهشگاه‌های میان‌رشته.	افزایش نیاز به اطلاعات علمی و فناورانه؛ عمومی شدن کاربرد فناوری اطلاعات؛ افزایش خواست همگانی برای دسترسی به اطلاعات؛ گسترش تقاضای اطلاعات علمی و فنی برای سیاست‌گذاری؛ ابلاغ اسناد بالادست در علم و فناوری؛ ابلاغ قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی؛ پشتیبانی دولت از شرکت‌های دانش‌بنیان درزمینه فناوری اطلاعات.

 

هدف‌های پشتیبان

هدف‌های پیشران

چشم‌انداز

 

پژوهشگاه با یاری خداوند و همکاری و همراهی اعضای خود، با بهبود سازمان و مدیریت و گسترش منابع مالی، پایه استواری را برای توسعه کار خود فراهم خواهد ساخت.

پژوهشگاه، هدف بهبود کیفیت پژوهش را با تمرکز بر مأموریت‌ها، نیازها، و اولویت‌ها با کارایی و اثربخشی چنان انجام می‌دهد که پژوهش، یک نهاد پایدار و پیشرو در پژوهشگاه و در پیوند مؤثر با صنعت، دولت، و جامعه باشد و از این رهگذر، پژوهشگاه به سازمانی نمونه در میان همتایان خود در کشور بدل گردد و کانون دانش و نوآوری در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی؛ مرجع مشاوره سیاست‌گذاران و کارگزاران در این زمینه؛ یکی از هدف‌های نخست کار علمی و پژوهشی پژوهشگران، و اولویت مشاوره برای صنعت و دولت شود.

پژوهشگاه با گسترش پوشش در مدیریت شایسته اطلاعات علمی و فناورانه کشور، کانون برتر این گونه اطلاعات را می‌سازد و با سازمان‌دهی اطلاعات و کاربردی‌سازی و اشتراک اطلاعات، همراه و پشتیبان سیاست‌گذاران علم و فناوری، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، و کاربران این اطلاعات در عملکرد بهتر آنان خواهد شد. ایجاد امنیت همه‌سویه فناوری اطلاعات، عملکرد پژوهشگاه را در این زمینه‌ها امن و پایدار می‌سازد.

پژوهشگران در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی؛ کاربران اطلاعات علمی و فناورانه؛ و علاقه‌مندان به این حوزه‌ها بر پایه نیازهایی که دارند، می‌توانند آموزش‌های تخصصی کوتاه‌مدتِ روز را در پژوهشگاه بیابند. پژوهشگاه نیز با رویکردی علمی، دانش و تجربه‌های فردی و سازمانی به‌روز خود را در این زمینه‌ها به جامعه هدف عرضه می‌کند، به گونه‌ای که دانش‌پذیری در پژوهشگاه یکی از هدف‌های نخست پژوهشگران شود و اینان در جامعه علمی کشور به دانش و مهارت برتر شناخته شوند.

همکاری از پایه‌های کار پژوهشگاه است و از این رهگذر، افزون بر دسترسی به بازار و منابع دیگران، بازار و منابع پژوهشگاه در اختیار دیگران قرار می‌گیرد و بدین‌سان، ظرفیت‌های کشور را با ایفای نقش خود بالا برده و هم‌سو با مأموریت پژوهشگاه به کارایی و اثربخشی بالاتر می‌رسد. پژوهشگاه با کاربست سازوکارهای گوناگون هماهنگی، کار خود را با سازمان‌های دیگر از جمله کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، به سوی هدف‌های سازمانی، بخشی، و ملی هماهنگ می‌سازد تا بیشترین بهره‌وری از منابع کشور به‌دست آید.