دانشجویان به عنوان پژوهشگران به منابع ارزشمند مرتبط با رشتههایشان نیاز دارند. دسترسی آزاد، دسترسی نامحدودی را به منابع علمی فراهم میآورد و میتواند به نوآوری و بهبود توانایی ایجاد محصولات و خدمات جدید منجر شود. موسسات آموزشی پژوهشی و اعضای هیات علمی باید از انتشار به صورت دسترسی آزاد حمایت نمایند تا اطلاعات به آسانی برای پژوهشگران، دانشمندان و دانشجویان در دسترس باشند. دسترسی آزاد یک امر ضروری است به این معنی که دسترسی آزاد، موانع مرتبط با انتشار به صورت نسخه کپیِ پایاننامهها و رسالهها و مواد علمی دیگر را حذف میکند. به وسیله دسترسی آزاد، مواد فکری به آسانی برای افرادی که به محتوای آن علاقه دارند بازتولید و توزیع میشود .اطلاعات به عنوان بذر هستند و انتشار به صورت دسترسی آزاد میوه آن میباشد، بنابراین اطلاعات و دسترسی آزاد به هم مرتبط هستند و به طرق مختلف بر یکدیگر تاثیر میگذارند. حمایت از انتشار به صورت دسترسی آزاد مهم میباشد زیرا باعث میشود تا دانشمندان و پژوهشگران به آسانی اثرِ علمی خود را به عموم افراد انتشار دهند و اعضای جامعه به آسانی به کارهای ذهنی، دسترسی داشته باشند. این پژوهش با استفاده از روش دلفی به بررسی نظرات اعضای هیات علمی موسسات آموزشی پژوهشیِ شهر تهران در مورد عوامل موثر بر دسترسی آزاد به پایاننامهها و رسالهها میپردازد. نتایج نشان میدهد که عوامل قوانین و مقررات، تاثیر اجتماعی، فناوری اطلاعات، اعتبار نویسنده، مشاهدهپذیری، آگاهی ادراکی، نگرش نسبت به دسترسی آزاد، خودباوری در انتشار دانش، کنترلپذیری، سازگاری ادراکی و فرهنگ بر دسترسی آزاد به پایاننامهها و رسالهها تاثیر دارند.
شیرانی، فرهاد، و هانیه هدائی. 1397. توسعه راهکارهایی برای دسترسی آزاد به تمام متن پایاننامهها/ رسالهها در بافت موسسات آموزشی و پژوهشی ایران. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
