دو راهی‌های اخلاقی و نوآوری مسئولانه

سخنران: 
مکان: 
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، تالار سخن
چکیده: 

میان هنجارهای اخلاقی و تواناییهای عاملها در انجام عمل، نوعی هماهنگی وجود داشته (یا باید داشته) باشد، هنجارهای اخلاقی، (مشابه قوانین حقوقی) با مقید کردن عملکرد انسان، از ساختارهای اجتماعی و گاها از شرایط مناسب محیط زیستی حفاظت میکنند. با این حال توسعه فناوری، توانایی عملکرد انسان را گاهی با سرعتی بیشتر از توسعه اخلاق، وسعت میدهند. و نتیجه انتخاب میان به وجود آمدن بسیاری از بحرانهای امروزی از جمله آلودگی هوا، سوراخ شدن لایه اوزون، گرمایش جهانی، نقض حقوق ابتدایی و موارد مشابه است.

پذیرش مسئولیت و انجام تعهدات اخلاقی قطعا موثر است اما یک مهندس یا یک دولتمرد، تعهدات متفاوتی دارد که شاید انجام همزمان آنها امکانپذیر نباشد. یرئون وندنهاوون مسئولانه بودن طراحی فناورانه را داشتن تعهد (مرتبه دومی) میداند به اینکه من تعهدات (مرتبه اول) خود را انجام دهیم. به این معنی که اگر در یک مدت زمان مشخص، یک عامل اخلاقی (یک مهندس یا دولتمرد) بتواند (با نوآوریهای فناورانه) شرایطی را ایجاد کند که انجام وظایف متفاوت بطور همزمان امکانپذیر شود، آنگاه او اخلاقا متعهد خواهد بود که این شرایط را ایجاد کند. از نظر او این تعهد اخلاقی به ایجاد نوآوری خواهد انجامید و آن نوآوری ایجاد شده با ارزشهای اخلاقی مطابق خواهد بود و رشد اخلاقی و دامنهی عملکرد انسان مجددا هماهنگ خواهد شد. از یکسو اخلاق، محرک نوآوری شده و از سوی دیگر، نوآوری نیز به رشد اخلاق کمک کرده است.

در این ارائه، ابتدا استدلال میشود که تعهد مرتبهی دوم (مورد نظر وندنهاوون) یا ما را به خلق نوآوری جدید متعهد نخواهد کرد یا به همان اندازه تعهدی نیز برای ایجاد کسب انواع متفاوتی از دانش ایجاد میکند. در بخش دوم استدلال خواهد شد که با این دورنما (و شاید با نگاهی به اخلاق گفتمانی هابرماس) میتوان پیشنهاد کرد که فرایند عمل مسئولانه در قبال فناوریهای جدید، نیاز به رویکردهای اشتراکی (شامل دخیل کردن ذینفعان و درگیر کردن عامة مردم در تصمیمگیریهای مرتبط با فناوری) خواهد داشت. 

موضوع رویداد: 
تاریخ برگزاری: 
دوشنبه - ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۰ تا ۱۷:۰۰
دو راهی‌های اخلاقی و نوآوری مسئولانه

افزودن دیدگاه