امروزه سامانه ملی ثبت پایاننامه/رسالههای (پارساها) دانشآموختگان کل کشور نقشی حیاتی در فراهمآوری و اشاعه پژوهشها برعهده دارد. هرچه برونداد این سامانه (مدارک علمی اشاعه داده شده) از کیفیت مطلوبتری برخوردار باشد، رضایت کاربران این سامانه افزوده شده و سطح استفاده از آن گسترش مییابد. از سوی دیگر دسترسی سایر پژوهشگران به پژوهشها راحتتر شده و موجب افزایش میزان کاربردپذیری پژوهشهای تحصیلات تکمیلی در کشور خواهدشد. در فرایند ثبت پارساها فرایند کنترل کیفیت فرادادهها یکی از مهمترین بخشهاست که بررسی قلمهای اطلاعاتی مدارک (مانند نام پژوهشگر، استادان راهنما و مشاور، چکیده، فهرست و ...) میپردازد و بر پایه طرح کیفیت این سامانه موارد ناهمخوان را شناسایی و به پژوهشگر (دانشجویان تحصیلات تکمیلی) اعلام میکند. در وضعیت موجود، مدارک ناهمخوان در حین فرایند کنترل کیفیت شناسایی شده و پس از درج در سامانه (به صورت متن) مدرک مربوطه به صورت سیستمی به پژوهشگر برگردانده میشود. استاندارد نبودن ناهمخوانهای شناسایی شده و نبود دستهبندی مناسب برای مدارک ناهمخوان، به اطلاعرسانی سلیقهای به پژوهشگران منجر شده، تحلیلهای آماری از مشکلات کیفی فرادادهها را بادشواری روبرو ساخته و همچنین تحلیل ریشهای خطاهای مشاهده شده را ناممکن میسازد. همچنین، امکان ارائه گزارشات علمی و دقیق به دانشگاههای مختلف در رابطه با مشکلات کیفی مدارک ثبت شده توسط دانشجویان هر دانشگاه و ارائه اقدامات اصلاحی به انجام تحلیل درست بر روی ناهمخوانها وابسته است. از اینرو، در این پژوهش ساختار ناهمخوانهای مشاهده شده در سامانه ثبت پس از استاندارد شدن، در قالب ساختاری درختی در سامانه ثبت قرار داده شده است. همچنین پایههای روتینسازی اجرای فرایند کنترل کیفیت در سامانه ثبت در اداره ثبت و فراهمآوری اطلاعات نیز در قالب این فرایند بنا نهاده شده است. چارچوب استاندارد گفته شده به صورت آزمایشی در دوره دو ماهه استفاده شده و نتایج آن ارائه شده است. ناهمخوانی در تاریخ دفاع، صفحه عنوان (فارسی و انگلیسی) و وجود صفحههای سفید در فایل پارسا از جمله مهمترین دلایل بازگرداندن مدارک به کاربران بوده است. همچنین تحلیل همه دادهها نشان داد 59 درصد از ناهمخوانیها به فایلهای ضمیمه شده و 41 درصد به اطلاعات ثبت شده در سامانه مربوط میشود.
ارشادی، محمدجواد، مهدی محمودیان، و محمدهادی آقالویی آغمیونی. 1399. ارائه یک چارچوب استاندارد برای ثبت و تحلیل آماری مدارک ناهمخوان در سامانه ثبت پایاننامهها و رسالهها. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
