الگوی تحلیل استنادی خودکار پایان‌نامه‌ها و رساله‌های پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج)

پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج)، دستاورد کاربرد فناوری اطلاعات در خدمات مدیریت اطلاعات علم و فناوری در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) است. پیشینه این بخش از خدمات ایرانداک به دهه چهل باز می‌گردد که کار گردآوری، سازمان‌دهی،‌ و اشاعه اسناد علمی و فناورانه در مرکز اسناد علمی آغاز شد. اکنون بیشترین داده‌های روزآمد گنج از پایان‌نامه‌ها و رساله‌هاست و تمرکز گنج بر روی گردآوری،‌ سازماندهی و اشاعه و دسترسی به اطلاعات پارساهاست. این سامانه بنیان سامانه‌های دیگری در ایرانداک همچون سامانه همانندجو، سامانه پیشینه پژوهش، و برخی از داشبوردهای رصدخانه پژوهش و فناوری نیز هست و داده‌های بسیاری بر روی آن قرار دارد. سامانه گنج همچون سامانه‌هایی مانند اسکوپوس و ابزارهایی مانند سایول پتانسیل بالقوه‌ای برای ارائه تحلیل‌های استنادی دارد. مسئله اینجاست که در کشور سامانه و یا ابزاری که بتواند در تعیین شبکه‌های هم استنادی،‌ کشف گرایش نویسندگان در استفاده از انواع منابع اطلاعاتی (کتاب، مقاله و... )، بررسی رفتار استنادی پژوهشگران و بررسی رابطه فکری و علمی پژوهشگران عمل نماید وجود ندارد و این شکاف می‌تواند با بکارگیری ابزارها و الگوریتم های مناسب بر روی سامانه گنج ایرانداک از بین برود و بهره‌وری بیشتری از داده‌های ذخیره شده موجود ایجاد کند. برای رسیدن به اهداف تحلیل استنادی، قبل از ارائه الگوریتم و پیاده‌سازی برنامه‌های مناسب،‌ نیاز است تا مطالعه بر روی روش‌های مناسب تحلیل استنادی انجام شود و فیلدهای مورد نیاز تحلیل استنادی و بازنمایی و نحوه ارائه گزارشات بر روی سامانه گنج (دسته‌بندی‌ها،‌ فیلترها ‌و ...) مشخص گردد. در این راستا همچنین به شناخت مخاطبان و نیازسنجی مخاطبان تحلیل استنادی پارساها در سامانه گنج پرداخته شد. هدف اصلی پژوهش ارائه الگوی تحلیل خودکار استنادی پارساهای پایگاه اطلاعات علمی ایران (گنج) در دو سطح پایه (خلاصه) و پیشرفته (تفضیلی) بود. هدف فرعی پژوهش، تعیین روش ارائه گزارشات تحلیل استنادی و بازنمایی پارساها بر روی سامانه گنج بود. خروجی این پژوهش الگویی نظری است که ساختار و ابعاد و گزارشات مورد نیاز تحلیل استنادی خودکار مورد نیاز در سامانه گنج را شناسایی و ارائه کرد.