به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» نشست نقد و بررسی کتاب «گذری و نظری بر گذشته، حال و آینده کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران» اثر مشترک سیدرحمت‌الله فتاحی، رضا رجبعلی‌بگلو و سمیه سادات آخشیک، عصر چهارشنبه 13 مردادماه، با حضور داریوش مطلبی، داریوش علیمحمدی و پدیدآورندگان این اثر، در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب برگزار شد.

داریوش مطلبی، عضو هیأت علمی‌دانشگاه آزاد اسلا‌می‌ در این نشست با بیان این که تقریباً همه کتاب‌های ‌علمی‌ساختار و قالبی یکسان و کلیشه‌ای دارند، ادامه داد: این اثر به لحاظ ساختاری دارای یک نوآوری است، به طوری‌که هیچ الگویی برای آن نمی‌توان یافت. همچنین این کتاب به لحاظ محتوایی اطلاعات جامعی از تمام جهاتی که این علم می‌تواند در مورد آن صحبت کند، ارائه کرده و نخستین بار است که این اطلاعات به شکل فعلی در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

وی افزود: این‌گونه کتاب‌ها همچون دائره‌المعارفی هستند که از زوایای مختلف به یک علم می‌پردازد و همیشه به زعم کارشناسان جای کار بیشتری دارند. اما ذکر این نکات که بیشتر به‌عنوان پیشنهاد مطرح می‌شود، می‌تواند اثر بسیار بهتری در ویرایش‌های بعدی آن به دست دهد.

داریوش علیمحمدی، عضو هیأت ‌علمی‌گروه علم اطلاعات دانشگاه خوارز‌می ‌به‌عنوان دیگر سخنران این نشست طی سخنانی در نقد کتاب «گذری و نظری بر گذشته، حال و آینده کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران» اظهار کرد: به‌نظر می‌رسد استدلال‌هایی که در برخی از بخش‌های کتاب ارائه شده، استدلال‌های محکمی‌نیستند و مانند بخشی که حمله مغول به ایران را به انگیزه از بین بردن فرهنگ و تمدن ایران عنوان کرده بود، لازم است استدلال‌ها بر مبنای پایه‌های ‌علمی‌ارائه و از این جهت نیاز به تقویت دارد.

وی با اشاره به بخش‌هایی از این کتاب که به معرفی کتابخانه‌ها و سازمان‌های مرتبط با کتاب و کتابداری پرداخته بود، افزود: به‌نظر بنده هم برخی از سازمان‌ها و نهادهای تأثیرگذار در این بخش نادیده گرفته شدند که یکی از آن‌ها موسسه خانه کتاب است که کارهای کمی‌در حوزه کتاب انجام نداده و جای این موسسه در این کتاب خالی است.

وی با اشاره به لزوم نام بردن از اقدامات مؤثر در شکل‌گیری رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در کشور بیان کرد: در بخشی که به معرفی کتابخانه ملی و مهم‌ترین اقدامات صورت گرفته در آن پرداخته شده، به برگزاری دوره‌هایی که با همکاری دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، اشاره‌ای نشده است؛ در صورتی‌که برگزاری همین دوره‌ها در نهایت منجر به شکل‌گیری این رشته در کشور شد.

این عضو هیأت ‌علمی‌گروه علم اطلاعات دانشگاه خوارز‌می‌ادامه داد: اتفاق خوب دیگری که می‌توانست در این کتاب رخ دهد، نام بردن از استادانی است که در شکل‌گیری و پیشبرد این رشته در کشور اقدامات مؤثری انجام دادند، به‌طوری‌که اگر بخواهیم به این موضوع بپردازیم، نمی‌توانیم از آقای دکتر فتاحی و دکتر عمرانی نام نبریم. به‌نظر من هم اشکالی ندارد اگر مؤلف این کتاب که خود آقای دکتر فتاحی هستند، برای تکمیل این منبع ارزشمند، خود را در این کتاب روایت کنند.

علیمحمدی همچنین با تأکید بر لزوم صراحت در بازخوانی پرونده آموزش کتابداری در کشور گفت: در بخشی که به موضوع آموزش کتابداری در ایران پرداخته شده، باید صریح‌تر و بی‌پرده‌تر سخن گفت و نوشت، چراکه در این حوزه در سال‌های اخیر اتفاقاتی رخ داده که به جرأت می‌توانم از آن به «جنایت» تعبیر کنم. وقتی فردی بدون داشتن شرایط واقعاً حداقلی وزارت علوم در دانشگاه تدریس می‌کند و با افتخار هم به این موضوع اذعان دارد، این موضوع چیزی شبیه جنایت در حق دانشجویان این رشته است؛ به همین دلیل معتقدم که مباحث در این بخش باید روشن‌تر مطرح شوند.

سید رحمت‌الله فتاحی، یکی از نویسندگان کتاب «گذری و نظری بر گذشته، حال و آینده کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران» نیز در این نشست درباره انگیزه‌های تألیف آن اظهار کرد: مدت‌ها به این موضوع فکر می‌کردم که مطالب بسیاری از بزرگان رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی درباره شکل‌گیری، دستاوردها و چالش‌های این رشته در حال و آینده کشور، به‌صورت پراکنده در نشریان مختلف منتشر شده، اما این مطالب هیچ‌گاه در قالب یک اثر واحد که بتواند به جنبه‌های مختلف این حرفه را پوشش دهد، ارائه نشده بود.

این عضو هیأت ‌علمی‌گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: همچنین اگر من به‌عنوان یک استاد کتابداری می‌خواستم به دانشجویانم منبعی درباره روند پیدایش و شکل‌گیری این رشته ارائه کنم، هیچ منبع واحدی در این‌باره وجود نداشت؛ مجموع این انگیزه‌ها ما را به این واداشت که به تألیف و ارائه این کتاب به جامعه کتابداری اقدام کنیم که البته آقای بگلو و خانم آخشیک زحمت اصلی تهیه این اثر را بر عهده داشتند.