زمینه: اخلاق پژوهش اینترنتی زیرمجموعهای از اخلاق کاربردی است که هدف آن بررسی، ارائه و بهکارگیری رهنمودها و کدهای اخلاقی برای هدایت فعالیتهای پژوهشی در فضای مجازی است. تدوین این مرامنامه مبتنی بر دو روش پژوهشی اِسنادی و اقدامپژوهی است. فرآیند اقدامپژوهی در چهار مرحله تحقق مییابد: 1) تشخیص، 2) برنامه اقدام، 3) انجام اقدام و 4) ارزیابی اقدام. مرحله تشخیص مسائل اخلاقی برای تنظیم پیشنویس کدهای اخلاقی مبتنی بر روشی اسنادی است. در این چارچوب با گردآوری منشورها و مرامنامههای اخلاقی متعدد و قابل اطمینان، مهمترین مسائل اخلاقی در پژوهشهای اینترنتی استخراج، و کدهای اخلاقی مرتبط صورتبندی و به عنوان پیشنویس مرامنامه در کارگروهی تخصصی مورد ارزیابی نقادانه قرار میگیرد و برای انجام اقدام به سازمان مربوطه ارسال میشود.
نتیجهگیری: هدف از تدوین این مرامنامه، معرفی فرآیندی گام به گام برای تدوین مرامنامه اخلاق پژوهش اینترنتی و ارائه کدهایی اخلاقی به منظور هدایت و سازماندهی اخلاقیِ فعالیتهای پژوهشی محققان در فضای مجازی است. مرامنامه اخلاق پژوهش اینترنتی به عنوان متممی بر منشور و موازین اخلاق پژوهش وزارت عتف در 9 فصل و 15 بند در چارچوب اصول و موازین اخلاق پژوهش آن وزارتخانه تهیه و تنظیم شده است.
ثقهالاسلامی، علیرضا. 1398. فرآیندی برای تدوین مرامنامه اخلاقِ پژوهشِ اینترنتی مبتنی بر روش اقدامپژوهی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری 14 (2): 1-7.
