توسعه و تکامل مفهوم مدل ذهنی در بافت نظام‌های اطلاعاتی: از نگاهی عام تا پیش‌بینی عملکرد

هدف: مقاله حاضر تلاش دارد تا به معرفی مدل ذهنی افراد در استفاده از نظام‌های اطلاعاتی به منزله یک حوزه پژوهشی بپردازد.

روش: روش پژوهش تحلیل مفهومی است. پژوهشگر از طریق مرور پژوهش‌های مرتبط، به مفهوم‌پردازی مدل ذهنی و عوامل موثر بر آن در بافت نظام‌های اطلاعاتی از دیدگاه پژوهشگران پرداخته است.

یافته‌ها و نتیجه‌گیری: واکاوی پژوهش‌ها نشان می‌دهد بیشتر آن‌ها با رویکرد کیفی و با استفاده از فن شبکه مخازن و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. همچنین با وجود ارتباط نزدیک حوزه تعامل انسان و رایانه با رفتار اطلاعاتی، توجه به نظریه‌های این حوزه و عوامل شکل‌دهنده و تأثیرگذار بر مدل‌های ذهنی افراد کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.  با وجود اینکه در برخی پژوهش‌ها به شکاف بین مدل‌های ذهنی ذی‌نفعان (کاربر و طراح) اشاره شده است، مقایسه مدل‌های ذهنی افراد گوناگون و توجه به مهمترین عوامل تأثیرگذاری همچون تجربه‌ها، آموزش، پیشینه شغلی و مانند این‌ها بر شکل‌گیری مدل‌های ذهنی افراد از اهمیت زیادی برخوردار است.