بررسی فعالیت علمی پژوهشگران حوزه آی‌متریکس در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ‌گیت و تاثیرگذاری آن در پایگاه استنادی گوگل‌اسکالر

در این پژوهش که با هدف اصلی بررسی فعالیت علمی پژوهشگران حوزه آی‌متریکس در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ‌گیت و تأثیرگذاری آن در پایگاه استنادی گوگل‌اسکالر انجام شد، پس از گردآوری و تعیین پراستنادترین مقالات منتشر شده در حوزه آی‌متریکس نمایه‌ شده در پایگاه اسکوپوس در یک بازه زمانی ده ه‌ساله (2010 تا 2019 میلادی)، کار شناسایی نویسندگان این مقالات که در شبکه‌ اجتماعی ریسرچ‌گیت عضو بوده و همچنین در گوگل‌اسکالر نیز دارای پروفایل هستند، انجام شد. برای این منظور تمامی مقالات منتشرشده در دو مجله هسته حوزه آی‌متریکس یعنی Scientometrics و Journal of informetrics در بازه زمانی فوق از پایگاه اسکوپوس استخراج و اطلاعات کتابشناختی این مدارک در قالب یک فایل صفحه گسترده ذخیره‌سازی شد. در ادامه و در گام دوم پژوهش، رابطه سنجه‌های جایگزین نویسندگان عضو شبکه فوق، با شاخص‌های بهره‌وری همین نویسندگان در نظام گوگل‌اسکالر مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های مربوط به متغیرهای مورد بررسی (برگرفته از شبکه ریسرچ‌گیت و نظام گوگل‌اسکالر) با استفاده از آزمون‌های همبستگی مناسب و روش رگرسیون چندگانه به‌ کمک نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین توانایی پیش‌بینی شاخص‌های بهره‌وری پژوهشگران در نظام گوگل‌اسکالر از طریق سنجه‌های جایگزین شبکه اجتماعی ریسرچ‌گیت بررسی شد. یافته‌ها نشان داد با توجه به پایین‌بودن میزان ضریب همبستگی بین متغیرها، بین سنجه‌‌های جایگزین پژوهشگران عضو شبکه ریسرچ‌گیت و شاخص‌ اچ و نیز شاخصi10  همین پژوهشگران در پایگاه گوگل‌اسکالر، رابطه چندانی وجود ندارد. همچنین یافته‌های تحلیل رگرسیون نشان داد که مدل رگرسیونی پیش‌بینی شاخص‌های بهره‌وری نظام گوگل‌اسکالر از طریق سنجه‌های شبکه ریسرچ‌گیت معنادار است ولی با توجه به کوچک‌ بودن ضرایب محاسبه‌شده در تحلیل رگرسیون، رابطه قابل توجهی بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل وجود ندارد و سنجه‌‌های جایگزین ریسرچ‌گیت توانایی لازم را برای پیش‌بینی تغییرات شاخص‌های بهره‌وری در نظام گوگل‌اسکالر ندارند. با این وجود در بین سنجه‌های ریسرچ‌گیت، به‌ترتیب متغیرهای خواندن، امتیاز استنادات و امتیاز آرجی به‌ میزان ناچیزی توانایی پیش‌بینی شاخص اچ را دارند. هر چند در این پژوهش افزایش میزان سنجه‌های جایگزین شبکه ریسرچ‌گیت منجر به افزایش شاخص‌های اچ و i10 پژوهشگران برتر حوزه آی‌متریکس در نظام گوگل‌اسکالر نشد، اما ضروری است که سیاست‌گذاران توسعه دانش با ایجاد زیرساخت‌های فنی لازم در جهت طراحی شبکه‌های اجتماعی علمی با امنیت بالا تلاش نمایند تا امکان حضور هر چه بیشتر پژوهشگران هم‌رشته و با تخصص‌های مرتبط فراهم شود. با انجام پژوهش‌های مشابه در سایر حوزه‌های موضوعی، در بازه‌های زمانی مختلف و با استفاده از داده‌های برگرفته از سایر پایگاه‌های اطلاعاتی و مقایسه نتایج آنها با نتایج پژوهش حاضر، می‌توان میزان تاثیر اشتراک دانش در شبکه‌های اجتماعی علمی بر شاخص‌های بهره‌وری پژوهشگران را مورد تحلیل و بررسی مجدد قرار داد.