تحلیل مدل‌های ارزیابی و موفقیت کتابخانه‌های دیجیتالی

 این مقاله در حوزه کلی موفقیت و ارزیابی کتابخانه‌های دیجیتالی به بررسی مدل‌های غالب آن می‌پردازد و در پی یافتن رابطه‌ای بین آنها و مدل‌های مولد آنهاست. هدف‌های اصلی مقاله عبارتند از شناخت مدل‌های کلیدی ارزیابی و موفقیت کتابخانه‌های دیجیتالی؛ بازنمایی کل‌نگر از پیوند مدل‌ها و چارچوب‌های ارزیابی و موفقیت کتابخانه‌های دیجیتالی در یک پنجره یگانه؛ و معرفی کاربرد مدل‌های موفقیت حوزه مدیریت در مدل‌های موفقیت کتابخانه‌های دیجیتالی، به عنوان لنز مفهومی برای پژوهش‌های آینده. برای این منظور ابتدا اهمیت کتابخانه‌های دیجیتالی و چارچوب نظری مقاله مطرح می‌شود. روش مطالعه کتابخانه‌ای برای گردآوری داده‌ها با استفاده از ابزارهای جستجو و بازیابی اطلاعات در وب مانند پایگاه‌های داده تخصصی و موتورهای جستجو مورد استفاده قرار گرفتند. اعتبارسنجی مقالات با مراجعه به تعداد استنادهای آن‌ها در موتور جستجوی تخصصی «گوگل اسکولار» منجر به انتخاب 25 مقاله از میان 144 مقاله بازیابی شده گردید. سپس مدل‌های اساسی کتابخانه دیجیتالی به عنوان سازه بررسی شد. آنگاه مدل‌های مدیریتی به کار رفته برای ساختن مد‌‌ل‌های ارزیابی و موفقیت کتابخانه دیجیتالی به طور مختصر معرفی شده و در قسمت بعد رابطه بین مدل‌های اساسی، مدل‌های مدیریتی و مدل‌های موفقیت و ارزیابی کتابخانه‌های دیجیتالی با ارائه نقشه رابطه آنها براساس تعداد استنادها در «گوگل اسکولار» مورد تحلیل قرار گرفت. پنج مدل اصلی و یک مقوله فرعی به عنوان حاصل این قسمت عرضه شد. سرانجام در جمع‌بندی و نتیجه‌گیری، سه مقوله نگاه عمل‌گرای کتابداران، دیدگاه پژوهشی متخصصان رایانه و لنز مفهومی مدل‌های مدیریتی معرفی شد. همچنین این مقاله پیش‌بینی کرد که لنز مفهومی مدل‌های مدیریتی در آینده غنای بیشتری را به مدل‌های موفقیت کتابخانه‌های دیجیتالی و خود کتابخانه دیجیتالی به عنوان سازه، خواهد داد. پیشنهاد مقاله برای پژوهش‌های آینده استفاده از نظریه «نهادگرایی» است.